|
Tekst ujednolicony po zmianie z 20 grudnia 2002 roku

Prawo o ruchu drogowym - ustawa z 20 czerwca 1997 r.
DZIA Ł III
POJAZDY
Rozdział 1
Warunki techniczne
pojazdów
Art. 66. 1. Pojazd
uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby
korzystanie z niego:
1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim
jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na
drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę,
2) nie zakłócało spokoju publicznego przez
powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach
szczegółowych,
3) nie powodowało wydzielania szkodliwych
substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach
szczegółowych,
4) nie powodowało niszczenia drogi,
5) zapewniało dostateczne pole widzenia
kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do
kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym
jej obserwowaniu,
6) nie powodowało zakłóceń
radioelektrycznych w stopniu przekraczającym wielkości określone w
przepisach szczegółowych.
[UWAGA, przepisu ust. 1a-1c nie stosuje się
do pojazdów zarejestrowanych przed dniem 1 stycznia 1988 r. Do pojazdów
zarejestrowanych w okresie od dnia 1 stycznia 1988 r. do dnia 31 grudnia
2002 r. wymóg określony w ust. 1a-1c stosuje się od dnia 1 stycznia 2004
r.]
1a. Autobus o dopuszczalnej masie całkowitej
przekraczającej 10 t, samochód ciężarowy i pojazd silnikowy, o którym mowa
w art. 2 pkt 35, o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 t,
powinien być wyposażony w homologowany ogranicznik prędkości montowany
przez producenta lub jednostkę przez niego uprawnioną, ograniczający
maksymalną prędkość autobusu do 100 km/h, a samochodu ciężarowego i
pojazdu silnikowego, o którym mowa w art. 2 pkt 35, do 85 km/h, tak aby
prędkość rzeczywista tego pojazdu nie mogła przekroczyć 90 km/h.
1b. Przepis ust. 1a nie dotyczy pojazdu:
1) specjalnego lub używanego do celów
specjalnych Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,
Straży Granicznej, Służby Więziennej, Sił Zbrojnych i jednostek ochrony
przeciwpożarowej,
2) zabytkowego,
3) nierozwijającego, ze względów
konstrukcyjnych, prędkości większej niż odpowiednio określone w ust. 1a,
4) używanego do prowadzenia badań naukowych
na drogach,
5) przeznaczonego wyłącznie do robót
publicznych na obszarach miejskich.
1c. Minister właściwy do spraw transportu,
mając na uwadze szczególne zagrożenia występujące podczas przewozu towarów
niebezpiecznych, może określić w drodze rozporządzenia niższe niż ustalone
w ust. 1a wartości ustawień urządzeń ograniczających maksymalną prędkość
pojazdów przewożących niektóre towary niebezpieczne.
2. Urządzenia i wyposażenie pojazdu, w
szczególności zapewniające bezpieczeństwo ruchu i ochronę środowiska przed
ujemnymi skutkami używania pojazdu, powinny być utrzymane w należytym
stanie oraz działać sprawnie i skutecznie.
3. Urządzenia służące do łączenia pojazdu
ciągnącego z przyczepą powinny zapewnić bezpieczne ciągnięcie przyczepy o
dopuszczalnej masie całkowitej przewidzianej do ciągnięcia przez ten
pojazd, uniemożliwić samoczynne odłączenie się przyczepy oraz zapewnić
prawidłowe działanie świateł i hamulców, o ile przyczepa jest w nie
wyposażona.
3a. Pojazd uczestniczący w ruchu powinien
posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy
identyfikacyjne:
1) numer VIN albo numer nadwozia, podwozia
lub ramy,
2) numer silnika.
4. Zabrania się:
1) umieszczania wewnątrz i zewnątrz pojazdu
wystających spiczastych albo ostrych części lub przedmiotów, które mogą
spowodować uszkodzenie ciała osób jadących w pojeździe lub innych
uczestników ruchu,
2) stosowania w pojeździe przedmiotów
wyposażenia i części nie odpowiadających warunkom określonym w przepisach
szczegółowych,
3) umieszczania w pojeździe lub na nim
urządzeń stanowiących obowiązkowe wyposażenie pojazdu uprzywilejowanego,
wysyłających sygnały świetlne w postaci niebieskich lub czerwonych świateł
błyskowych albo sygnał dźwiękowy o zmiennym tonie,
4) wyposażania pojazdu w urządzenie
informujące o działaniu sprzętu kontrolno-pomiarowego używanego przez
organy kontroli ruchu drogowego lub działanie to zakłócające albo
przewożenia w pojeździe takiego urządzenia w stanie wskazującym na
gotowość jego użycia; nie dotyczy to pojazdów specjalnych Sił Zbrojnych,
Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Straży
Granicznej,
5) wymiany nadwozia pojazdu posiadającego
cechy identyfikacyjne, o których mowa w ust. 3a pkt 1,
6) dokonywania zmian konstrukcyjnych
zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem:
a) pojazdu, na którego typ zostało wydane
świadectwo homologacji lub decyzja zwalniająca pojazd z homologacji,
b) pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych
dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.
5. Minister właściwy do spraw transportu w
porozumieniu z ministrami właściwym do spraw wewnętrznych oraz obrony
narodowej określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne pojazdów
oraz zakres ich niezbędnego wyposażenia.
6. Ministrowie obrony narodowej oraz
właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw transportu określą, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne
pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych Sił Zbrojnych.
7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych,
minister obrony narodowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych
oraz minister sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw transportu określą, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne
pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, kontroli
skarbowej, Służby Celnej, Służby Więziennej i straży pożarnej.
8. W rozporządzeniach, o których mowa w ust.
5-7, należy uwzględnić w szczególności:
1) konieczność zapewnienia bezpiecznego
korzystania z pojazdów,
2) zapewnienie możliwie najmniejszego
negatywnego wpływu pojazdów na środowisko,
3) przepisy i porozumienia międzynarodowe
dotyczące pojazdów, ich wyposażenia i części,
4) przeznaczenie pojazdów oraz sposób ich
wykorzystania.
Art. 66a. 1. Cechy
identyfikacyjne, o których mowa w art. 66 ust. 3a, nadaje i umieszcza
producent.
2. Starosta właściwy w sprawach rejestracji
pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych w przypadku
pojazdu:
1) zbudowanego przy wykorzystaniu nadwozia,
podwozia lub ramy konstrukcji własnej, którego markę określa się jako
"SAM",
2) w którym dokonano wymiany ramy, podwozia
lub silnika na odpowiednio ramę, podwozie lub silnik bez numeracji
fabrycznej,
3) odzyskanego po kradzieży, w którym cecha
identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu,
4) nabytego na licytacji publicznej lub od
podmiotu wykonującego orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu
Państwa, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu,
5) w którym cecha identyfikacyjna uległa
zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone
prawo własności pojazdu,
6) w którym cecha identyfikacyjna uległa
skorodowaniu lub została zniszczona podczas wypadku drogowego albo podczas
naprawy.
3. Okoliczności, o których mowa w ust. 2 pkt
6, powinny być stwierdzone pisemną opinią rzeczoznawcy samochodowego, o
którym mowa w art. 79a; opinia powinna wskazywać pierwotne cechy
identyfikacyjne lub jednoznacznie wykluczać ingerencję w pole numerowe w
celu umyślnego ich zniszczenia lub zafałszowania.
4. Umieszczone cechy identyfikacyjne
starosta wpisuje w dowodzie rejestracyjnym i w karcie pojazdu, jeżeli była
wydana.
5. Minister właściwy do spraw transportu,
uwzględniając znaczenie cech identyfikacyjnych dla zapewnienia pewności i
bezpieczeństwa obrotu pojazdami, określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy sposób oraz tryb ich nadawania i umieszczania w przypadkach, o
których mowa w ust. 2.
Art. 67. 1. Minister
właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych
przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny
odpowiadać pojazdy.
2. Rada powiatu może wprowadzić obowiązek
wyposażenia pojazdów zaprzęgowych w hamulec uruchamiany z miejsca
zajmowanego przez kierującego.
Art. 68. 1.
Producent lub importer nowego pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego,
motoroweru, tramwaju lub przyczepy oraz przedmiotów ich wyposażenia lub
części jest obowiązany uzyskać na każdy nowy typ tych pojazdów świadectwo
homologacji wydane przez ministra właściwego do spraw transportu.
2. Za producenta, o którym mowa w ust. 1,
uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów.
3. Przepis ust. 1 dotyczy również instalacji
przystosowującej dany typ pojazdu do zasilania gazem oraz sposobu jej
montażu przez różne podmioty.
4. Świadectwo homologacji wydaje się na
podstawie wyników badań homologacyjnych polegających na sprawdzeniu, czy
dany typ pojazdu, przedmiot jego wyposażenia lub część odpowiadają
warunkom określonym w:
1) przepisach art. 66,
2) regulaminach stanowiących załączniki do
Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla
pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych
pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie
tych wymagań, sporządzonego w Genewie dnia 20 marca 1958 r. (Dz. U. z 2001
r. Nr 104, poz. 1135 i 1136), przyjętych do stosowania przez
Rzeczpospolitą Polską wraz ze zmianami obowiązującymi od daty wejścia ich
w życie,
3) polskich normach przyjętych do
obowiązkowego stosowania.
5. Minister właściwy do spraw transportu lub
jednostka przez niego upoważniona może przeprowadzać kontrolę produkcji
pojazdów, przedmiotów ich wyposażenia lub części objętych homologacją typu
co do ich zgodności z warunkami określonymi w świadectwie homologacji.
6. Badania homologacyjne i kontrola
zgodności produkcji są przeprowadzane na koszt producenta, importera lub
podmiotu dokonującego montażu instalacji gazowej.
7. W przypadku produkcji danego typu pojazdu
przez różne podmioty, badania homologacyjne przeprowadza się odrębnie dla
każdej wersji typu pojazdu.
8. W razie zmiany warunków stanowiących
podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest
obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu,
przedmiot wyposażenia lub część.
9. W razie wprowadzenia zmian w typie
pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę
warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent
lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany
typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część.
10. Minister właściwy do spraw transportu
cofa świadectwo homologacji w razie stwierdzenia, że pojazd, przedmiot
wyposażenia lub część nie odpowiadają warunkom określonym w świadectwie
homologacji.
11. Przepisy ust. 1-10 nie dotyczą pojazdu:
1) zabytkowego,
2) zbudowanego przy wykorzystaniu nadwozia,
podwozia lub ramy konstrukcji własnej, którego markę określa się jako
"SAM",
3) specjalnego lub używanego do celów
specjalnych Sił Zbrojnych, Policji, Straży Granicznej, kontroli skarbowej,
Służby Celnej, Służby Więziennej oraz straży pożarnej,
4) wyprodukowanego lub importowanego w
ilości jednej sztuki rocznie.
12. Pojazdy, o których mowa w ust. 11 pkt 1
i 2, podlegają badaniu co do zgodności z warunkami technicznymi, które
przeprowadza się na koszt wnioskodawcy.
13. Minister właściwy do spraw transportu, w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem
obrony narodowej, uwzględniając w szczególności przepisy i porozumienia
międzynarodowe w zakresie badań homologacyjnych, określi, w drodze
rozporządzenia, warunki i tryb wydawania lub cofania świadectw
homologacji, zakres i sposób przeprowadzania badań homologacyjnych,
kontroli zgodności produkcji lub montażu z warunkami homologacji, wzory
dokumentów związanych z homologacją oraz jednostki upoważnione do
przeprowadzania badań homologacyjnych, kontroli zgodności produkcji lub
montażu z warunkami homologacji.
14. Minister właściwy do spraw transportu,
uwzględniając w szczególności konieczność zapewnienia bezpiecznego
korzystania z pojazdów oraz zakres warunków technicznych pojazdów
podlegających badaniu, określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób
przeprowadzania badań zgodności pojazdów z warunkami technicznymi, o
których mowa w ust. 12, wzory dokumentów związanych z tymi badaniami oraz
jednostki upoważnione do tych badań.
Art. 69. 1.
Producent lub importer nowych pojazdów są obowiązani wydać wyciąg ze
świadectwa homologacji do każdego pojazdu, na którego typ wydano
świadectwo homologacji, lub odpis decyzji zwalniającej pojazd z
homologacji.
2. Wyciąg ze świadectwa homologacji lub
odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji przekazuje się
właścicielowi pojazdu.
Art. 70. Minister właściwy do spraw transportu może
zwolnić producenta lub importera określonego typu pojazdu, przedmiotu
wyposażenia lub części z obowiązku, o którym mowa w art. 68 ust. 1.
Rozdział 2
Warunki dopuszczenia pojazdów do
ruchu
Spis treści
Art. 71. 1.
Dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego,
ciągnika rolniczego, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny
albo pozwolenie czasowe. Przepis ten nie dotyczy pojazdów, o których mowa
w ust. 3.
2. Pojazdy określone w ust. 1 są dopuszczone
do ruchu, jeżeli odpowiadają warunkom określonym w art. 66 oraz są
zarejestrowane i zaopatrzone w zalegalizowane tablice (tablicę)
rejestracyjne, a w przypadku pojazdów samochodowych, z wyłączeniem
motocykli, w nalepkę kontrolną.
3. Pojazd nie wymieniony w ust. 1, przyczepa
motocyklowa oraz przyczepa specjalna przeznaczona do ciągnięcia przez
ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny jest dopuszczony do ruchu, jeżeli
odpowiada warunkom określonym w art. 66.
4. Zespół pojazdów składający się z pojazdu
samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t i
przyczepy albo autobusu i przyczepy może być dopuszczony do ruchu po
uzyskaniu odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym pojazdu
silnikowego, dokonanej na podstawie przeprowadzonego badania technicznego.
Przepis ten nie dotyczy motocykla.
5. Pojazd zarejestrowany za granicą
dopuszcza się do ruchu, jeżeli odpowiada wymaganym warunkom technicznym i
jest zaopatrzony w tablice rejestracyjne z numerem rejestracyjnym
składającym się z liter alfabetu łacińskiego i cyfr arabskich oraz w znak
wyróżniający państwo, w którym dokonano rejestracji, a kierujący pojazdem
ma przy sobie dokument stwierdzający dokonanie rejestracji. Pojazd taki,
po dokonaniu ostatecznej odprawy celnej przywozowej, dopuszcza się do
ruchu na okres nie przekraczający 30 dni.
Art. 72. 1.
Rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu
potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5,
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana,
3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo
odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane,
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania
technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane,
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był
zarejestrowany,
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli
pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy,
7) świadectwo oryginalności.
2. Wymagania ust. 1 nie dotyczą:
1) pojazdu, który był już zarejestrowany na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 3,
2) pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz
Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - w
zakresie ust. 1 pkt 2, 5 i 7,
3) pojazdu zakupionego od Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej lub Sił
Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 5 i 7,
4) pojazdu sprowadzonego z zagranicy - w
zakresie ust. 1 pkt 5; w tym przypadku zamiast dowodu rejestracyjnego
dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu potwierdzającego rejestrację
za granicą,
5) pojazdu nowego, rejestrowanego po raz
pierwszy, na którego typ producent lub importer uzyskał świadectwo
homologacji lub decyzję zwalniającą z homologacji - w zakresie ust. 1 pkt
7,
6) pojazdu, którego rejestracja jest
dokonywana przed dniem 1 stycznia 2004 r. - w zakresie ust. 1 pkt 7.
3. Dodatkowo wymaga się dokumentu
potwierdzającego spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 39 - w
stosunku do pojazdów zabytkowych.
4. W przypadku zagubienia dowodu
rejestracyjnego lub karty pojazdu, zamiast tych dokumentów należy
przedstawić zaświadczenie wystawione przez organ rejestrujący właściwy ze
względu na miejsce ostatniej rejestracji, potwierdzające dane zawarte w
zagubionym dokumencie, niezbędne do rejestracji.
Art. 73. 1.
Rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze
względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód
rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz
nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
2. Rejestracji pojazdu, którego właścicielem
jest przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot, w skład którego
wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne, może dokonać starosta właściwy
ze względu na siedzibę zakładu lub jednostki, na wniosek kierownika
zakładu lub wydzielonej jednostki organizacyjnej upoważnionego przez
właściciela.
3. Rejestracji pojazdów Sił Zbrojnych,
Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Straży
Granicznej dokonują właściwe organy tych jednostek. Organy te wydają dowód
rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz
nalepkę kontrolną, chyba że dla danego pojazdu tablice (tablica)
rejestracyjne lub nalepka kontrolna nie są wymagane, a numer rejestracyjny
umieszcza się bezpośrednio na pojeździe.
3a. Starostowie przekazują odpłatnie
wojewodzie mazowieckiemu częściowo wypełnione blankiety dowodów
rejestracyjnych, tablice rejestracyjne oraz nalepki kontrolne niezbędne do
rejestracji, o której mowa w art. 76 ust. 4. Informacje dotyczące
przekazanych blankietów dowodów rejestracyjnych, tablic rejestracyjnych i
nalepek kontrolnych są informacjami niejawnymi stanowiącymi tajemnicę
państwową, podlegającymi ochronie na podstawie przepisów o ochronie
informacji niejawnych.
4. Rejestracji pojazdu należącego do
przedstawicielstwa dyplomatycznego, urzędu konsularnego i misji specjalnej
państw obcych lub organizacji międzynarodowej, a także ich personelu
korzystającego z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych lub
konsularnych na mocy ustaw, umów bądź powszechnie uznanych zwyczajów
międzynarodowych lub na zasadzie wzajemności, dokonuje wojewoda mazowiecki
na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych.
5. W razie powierzenia pojazdu przez
zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu, pojazd ten
jest rejestrowany przez określony w ust. 1 organ właściwy ze względu na
miejsce zamieszkania (siedzibę) podmiotu polskiego.
Art. 74. 1. Czasowej
rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, starosta
właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela
pojazdu, wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę)
rejestracyjne.
2. Czasowej rejestracji dokonuje się:
1) z urzędu - po złożeniu wniosku o
rejestrację pojazdu,
2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu
umożliwienia:
a) wywozu pojazdu za granicę,
b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu
lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c) przejazdu pojazdu związanego z
koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy,
3) na wniosek jednostki upoważnionej do
przeprowadzania badań homologacyjnych lub jednostki badawczej producenta
pojazdu, jego wyposażenia lub części - w celu umożliwienia odpowiednich
badań.
3. Czasowej rejestracji dokonuje się na
okres nie przekraczający 30 dni, z zastrzeżeniem ust. 4. Termin ten może
być jednorazowo przedłużony o 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych z
rejestracją pojazdu.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt
3, rejestracji dokonuje się na okres wynikający z wniosku, nie dłuższy
jednak niż 6 miesięcy.
5. Po upływie terminu czasowej rejestracji
pozwolenie czasowe i tablice rejestracyjne zwraca się do organu, który je
wydał, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a).
Art. 75. 1. Jeżeli
używanie pojazdu uzależnione jest od szczególnych warunków określonych
przepisami, starosta wpisuje w dowodzie rejestracyjnym lub pozwoleniu
czasowym odpowiednie zastrzeżenie.
2. Dowód rejestracyjny, pozwolenie czasowe,
zalegalizowane tablice (tablica) rejestracyjne i nalepka kontrolna
wydawane są za opłatą. Opłatę pobiera organ dokonujący rejestracji.
3. Zabrania się rejestracji pojazdu
złożonego poza wytwórnią, z wyjątkiem pojazdu marki "SAM" oraz pojazdu
zabytkowego.
Art. 75a. 1. Tablice
rejestracyjne może produkować, po uzyskaniu zezwolenia wojewody,
przedsiębiorca, który spełnia następujące wymagania:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na
terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
2) ma możliwości techniczne gwarantujące
wykonywanie tablic rejestracyjnych lub materiałów służących do ich
produkcji zgodnie z warunkami technicznymi; warunek ten nie dotyczy
przedsiębiorców sprowadzających z zagranicy materiały służące do wyrobu
tablic rejestracyjnych,
3) posiada certyfikat na zgodność tablic
rejestracyjnych lub materiałów służących do ich produkcji z warunkami
technicznymi,
4) nie jest podmiotem, w stosunku do którego
wszczęto postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne,
5) nie zalega z uiszczeniem podatków, opłat
lub składek na ubezpieczenie społeczne,
6) nie był prawomocnie skazany za
przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub
przestępstwo przeciwko dokumentom - dotyczy osoby fizycznej lub członków
organów osoby prawnej.
2. Za przedsiębiorcę produkującego tablice
rejestracyjne, o którym mowa w ust. 1, uważa się jednostkę:
1) produkującą tablice rejestracyjne z
wytłoczonymi numerami rejestracyjnymi,
2) produkującą tablice rejestracyjne bez
wytłoczonych numerów rejestracyjnych,
3) tłoczącą numery rejestracyjne,
4) produkującą lub sprowadzającą z
zagranicy, określone przez ministra właściwego do spraw transportu, w
drodze rozporządzenia, materiały służące do produkcji tablic
rejestracyjnych.
3. Wojewoda wydaje zezwolenie na produkcję
tablic rejestracyjnych na wniosek przedsiębiorcy, o ile spełnia on
wymagania, o których mowa w ust. 1.
4. Do wniosku o wydanie zezwolenia
przedsiębiorca ubiegający się o jego wydanie załącza:
1) dokument określający status jednostki
będącej osobą prawną lub nie posiadającą osobowości prawnej jednostką
organizacyjną albo dokument stwierdzający tożsamość w przypadku osoby
fizycznej,
2) zaświadczenie z Krajowego Rejestru
Karnego stwierdzające niekaralność za przestępstwo popełnione w celu
osiągnięcia korzyści majątkowych lub przestępstwo przeciwko dokumentom:
a) przedsiębiorcy, jeżeli jest on osobą
fizyczną,
b) osób - członków władz organów osoby
prawnej lub nie posiadającej osobowości prawnej jednostki organizacyjnej,
3) kopię zaświadczenia o nadaniu numeru
identyfikacji statystycznej (REGON),
4) kopię zaświadczenia o nadaniu numeru
identyfikacji podatkowej (NIP).
5. Wojewoda odmawia wydania zezwolenia w
przypadku, gdy przedsiębiorca nie spełnia wymagań określonych w ust. 1.
6. Tablice rejestracyjne produkowane są
wyłącznie na zamówienie:
1) organu właściwego w sprawach rejestracji
pojazdów - z wytłoczonymi numerami rejestracyjnymi,
2) przedsiębiorcy, o którym mowa w ust. 2
pkt 3 - bez wytłoczonych numerów rejestracyjnych.
7. Materiały, o których mowa w ust. 2 pkt 4,
są produkowane lub sprowadzane z zagranicy na zamówienie przedsiębiorcy
posiadającego zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, lub ubiegającego się o
jego wydanie.
8. Przedsiębiorca, o którym mowa w ust. 1,
prowadzi ewidencje:
1) materiałów do produkcji tablic
rejestracyjnych, o których mowa w ust. 2 pkt 4,
2) wyprodukowanych tablic rejestracyjnych,
3) sprzedanych tablic rejestracyjnych.
9. Wojewoda cofa zezwolenie, jeżeli
przedsiębiorca przestaje spełniać co najmniej jeden z warunków, o których
mowa w ust. 1, lub narusza przepisy w zakresie produkcji i dystrybucji
tablic rejestracyjnych.
10. W przypadku cofnięcia zezwolenia do
produkcji tablic rejestracyjnych, ponowne zezwolenie nie może być wydane
wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała
się ostateczna.
Art. 75b. Organ właściwy w sprawach rejestracji
legalizuje tablice rejestracyjne, umieszczając na nich znak legalizacyjny.
Art. 75c. Minister
właściwy do spraw transportu, uwzględniając konieczność prawidłowego
zabezpieczenia obrotu tablicami rejestracyjnymi oraz materiałami
związanymi z ich produkcją, określi, w drodze rozporządzenia:
1) warunki produkcji i szczegółowy sposób
dystrybucji tablic rejestracyjnych i znaków legalizacyjnych oraz
prowadzenia ewidencji, o których mowa w art. 75a ust. 8,
2) tryb legalizacji tablic rejestracyjnych
oraz warunki techniczne oraz wzór znaku legalizacyjnego, o którym mowa w
art. 75b.
Art. 75d. Minister
właściwy do spraw transportu dokona wyboru producenta blankietów dowodów
rejestracyjnych, pozwoleń czasowych, znaków legalizacyjnych, nalepek
kontrolnych oraz kart pojazdów na zasadach określonych przepisami o
zamówieniach publicznych.
Art. 76. 1. Minister
właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:
1) w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw wewnętrznych oraz ministrem obrony narodowej:
a) warunki i tryb rejestracji pojazdów, z
zastrzeżeniem ust. 2 i 3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia
czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic,
cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także
ich opis,
b) warunki dystrybucji blankietów dowodów
rejestracyjnych, pozwoleń czasowych i nalepek kontrolnych,
2) wysokość opłat za wydanie dowodu
rejestracyjnego, pozwolenia czasowego i tablic (tablicy) rejestracyjnych,
3) szczegółowe czynności organów w sprawach
związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzory dokumentów w tych
sprawach.
2. Minister obrony narodowej w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do
spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb
rejestracji oraz wzory dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych
pojazdów Sił Zbrojnych, a także jednostki organizacyjne właściwe w tych
sprawach.
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem
obrony narodowej oraz po zasięgnięciu opinii szefa Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego i szefa Agencji Wywiadu określi, w drodze rozporządzenia,
warunki i tryb rejestracji oraz wzory dowodu rejestracyjnego i tablic
rejestracyjnych pojazdów Biura Ochrony Rządu, Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Straży Granicznej, kontroli
skarbowej, Służby Celnej, a także jednostki organizacyjne właściwe w tych
sprawach.
4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych,
minister obrony narodowej, minister właściwy do spraw transportu, szef
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i szef Agencji Wywiadu oraz wojewoda
mazowiecki ustalą, w drodze porozumienia, szczególny tryb dystrybucji i
wymagania dotyczące blankietów dowodów rejestracyjnych i nalepek
kontrolnych, o których mowa w art. 73 ust. 3a, zasady rozliczeń pomiędzy
stronami porozumienia oraz tryb rejestracji niektórych pojazdów resortu
spraw wewnętrznych, obrony narodowej i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
oraz Agencji Wywiadu.
5. W rozporządzeniach, o których mowa w ust.
1-4, należy uwzględnić w szczególności:
1) konieczność przeciwdziałania dopuszczeniu
do ruchu pojazdów pochodzących z kradzieży,
2) prawidłowe zabezpieczenie dokumentów
związanych z rejestracją, tablicami rejestracyjnymi i innymi oznaczeniami,
3) koszty działania administracji publicznej
w sprawach rejestracji pojazdów,
4) sposób wykorzystania pojazdów, o których
mowa w ust. 2 i 3, przy wykonywaniu zadań określonych w przepisach
dotyczących Biura Ochrony Rządu, Policji, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Straży Granicznej.
Art. 77. 1.
Producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu
dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Karta pojazdu jest przekazywana
właścicielowi pojazdu.
3. Kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego,
innego niż określony w ust. 1, wydaje, za opłatą, właściwy w sprawach
rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
4. Minister właściwy do spraw transportu:
1) w porozumieniu z ministrami właściwym do
spraw wewnętrznych oraz obrony narodowej określi, w drodze rozporządzenia,
warunki i tryb wydawania kart pojazdów oraz wzór karty pojazdu, a także
jej opis,
2) określi, w drodze rozporządzenia,
wysokość opłat za kartę pojazdu,
3) określi, w drodze rozporządzenia,
dokumenty stanowiące podstawę wpisu danych do karty pojazdu oraz czynności
jednostek zajmujących się dystrybucją, przechowywaniem i wydawaniem kart
pojazdów,
4) określi, w drodze rozporządzenia, warunki
dystrybucji kart pojazdów.
5. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4,
należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz
wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów.
Art. 78. 1. W razie
przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego,
dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód
rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana.
2. Właściciel pojazdu zarejestrowanego jest
obowiązany zawiadomić w terminie nie przekraczającym 30 dni starostę o:
1) nabyciu lub zbyciu pojazdu,
2) zmianie stanu faktycznego wymagającej
zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.
3. Zdarzenia, o których mowa w ust. 2, są
dokumentowane w karcie pojazdu; odpowiednich wpisów dokonuje starosta.
4. Właściciel lub posiadacz pojazdu jest
obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd
do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został
użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł
zapobiec.
Art.
79. 1. Pojazd podlega wyrejestrowaniu, na wniosek
jego właściciela, w przypadku:
1) przekazania, w celu jego utylizacji do
przedsiębiorstwa utylizacji pojazdów lub do składnicy złomu wyznaczonej
przez wojewodę:
a) pojazdu,
b) zespołów posiadających cechy
identyfikacyjne, o których mowa w art. 66 ust. 3a pkt 1,
2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel
złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe
zeznania,
3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd
został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę,
4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą,
5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty
posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności.
2. W przypadku przekazania zespołów pojazdu,
o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b), pozostałe jego elementy powinny
zostać wykorzystane w sposób niesprzeczny z przepisami ustawy regulującymi
postępowanie z odpadami.
3. Przyjmując do utylizacji pojazd lub jego
elementy, składnica złomu wydaje zaświadczenie.
4. Pojazd wyrejestrowany nie podlega
powtórnej rejestracji, z wyjątkiem pojazdu:
1) odzyskanego po kradzieży,
2) zabytkowego,
3) mającego co najmniej 25 lat, którego
model nie jest produkowany od lat 15, uznanego przez rzeczoznawcę
samochodowego za unikatowy lub mający szczególne znaczenie dla
udokumentowania historii motoryzacji,
4) ciągnika i przyczepy rolniczej (zmiana ta
weszła w życie 20 listopada 2002 r.; Dz. U. nr 183, poz. 1524).
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt
5, warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest wniesienie przez właściciela
pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem
czystości i porządku w gminach.
6. Minister właściwy do spraw administracji
publicznej, uwzględniając w szczególności koszty ponoszone przez gminy
związane z usuwaniem negatywnych skutków utraty pojazdu oraz kosztów
związanych z usuwaniem wraków, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość
opłaty, o której mowa w ust. 5.
Art. 79a. 1.
Rzeczoznawcą samochodowym jest osoba, która:
1) posiada obywatelstwo polskie,
2) posiada wyższe wykształcenie,
3) posiada 5-letnią wymaganą praktykę
zawodową w dziedzinie związanej z motoryzacją,
4) posiada prawo jazdy kategorii A, B oraz
C1 lub C,
5) nie była karana wyrokiem sądu za
przestępstwo umyślne,
6) posiada certyfikat w zakresie
rzeczoznawstwa samochodowego wydany przez jednostkę akredytowaną w polskim
systemie akredytacji,
7) została wpisana na listę rzeczoznawców
samochodowych.
2. Minister właściwy do spraw transportu
wpisuje na listę rzeczoznawców samochodowych osobę, która spełnia
wymagania określone w ust. 1 pkt 1-6, i potwierdza wpis, wydając
zaświadczenie.
3. Wpis dokonywany jest za opłatą, na okres
wynikający z terminu ważności certyfikatu, o którym mowa w ust. 1 pkt 6.
4. Na liście rzeczoznawców samochodowych
umieszcza się imię i nazwisko rzeczoznawcy oraz jego numer
identyfikacyjny.
5. Lista rzeczoznawców jest ogólnie
dostępna.
6. Minister właściwy do spraw transportu
prowadzi ewidencję i listę rzeczoznawców samochodowych.
7. Minister właściwy do spraw transportu
skreśla rzeczoznawcę z listy rzeczoznawców samochodowych:
1) po upływie terminu, o którym mowa w ust.
3,
2) nie spełniającego wymagań, o których mowa
w ust. 1 pkt 1-6,
3) w razie śmierci rzeczoznawcy.
8. Minister właściwy do spraw transportu
określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty za wpis na listę
rzeczoznawców samochodowych oraz wzory dokumentów z tym związanych, w
szczególności zaświadczenia potwierdzającego wpis.
Art. 80. Zadania i kompetencje określone w art. 73
ust. 1 i 2, art. 74 ust. 1, art. 75, art. 77 ust. 3 i art. 78 ust. 3 nie
mogą być powierzone w drodze porozumienia gminie. Przepis ten nie dotyczy
powiatu warszawskiego.
Rozdział 2a
Centralna ewidencja
pojazdów
Spis treści
Art. 80a. 1. Tworzy
się centralną ewidencję pojazdów, zwaną dalej "ewidencją".
2. W ewidencji gromadzi się dane i
informacje o pojazdach zarejestrowanych oraz o ich właścicielach lub
niektórych posiadaczach.
3. W ewidencji wyodrębnia się zbiór danych i
informacji o pojazdach, o których mowa w art. 73 ust. 3. Wytwarzanie,
przechowywanie, przetwarzanie lub przekazywanie danych i informacji o tych
pojazdach odbywa się z zachowaniem wymogów określonych w przepisach o
ochronie informacji niejawnych.
4. Ewidencję prowadzi minister właściwy do
spraw administracji publicznej w systemie teleinformatycznym. W rozumieniu
niniejszej ustawy minister ten jest administratorem danych i informacji
zgromadzonych w ewidencji.
Art. 80b. 1. W
ewidencji gromadzi się:
1) dane o pojeździe:
a) markę, typ i model,
b) rodzaj,
c) numer rejestracyjny,
d) numer identyfikacyjny VIN lub numer
nadwozia (podwozia),
e) numer silnika,
f) rok produkcji,
g) datę pierwszej rejestracji,
h) termin badania technicznego,
i) zastrzeżenia, o których mowa w art. 75
ust. 1,
2) serię i numer dowodu rejestracyjnego albo
pozwolenia czasowego oraz datę ich wydania,
3) serię i numer karty pojazdu, jeżeli
została wydana,
4) nazwę organu, który dokonał rejestracji
pojazdu,
5) dane o właścicielu pojazdu oraz o
posiadaczu, o którym mowa w art. 73 ust. 5:
a) imię i nazwisko (nazwę lub firmę),
b) adres zamieszkania (siedziby),
c) numer ewidencyjny Powszechnego
Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL),
d) numer identyfikacyjny REGON,
6) informacje o:
a) nadaniu i wybiciu numeru nadwozia
(podwozia) lub numeru silnika,
b) kradzieży pojazdu oraz jego odnalezieniu,
c) utracie dowodu rejestracyjnego i tablic
rejestracyjnych, pozwolenia czasowego i tablic tymczasowych oraz karty
pojazdu, a także ich odnalezieniu,
d) zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego albo
pozwolenia czasowego,
e) wydaniu lub odmowie wydania świadectwa
oryginalności pojazdu.
7) informacje o zawartej umowie
obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu,
określające:
a) imię i nazwisko (nazwę lub firmę)
ubezpieczonego i jego adres zamieszkania (siedziby),
b) nazwę zakładu ubezpieczeń, który zawarł
umowę,
c) nazwę, serię i numer dokumentu
potwierdzającego zawarcie umowy,
d) datę zawarcia umowy,
e) okres odpowiedzialności zakładu
ubezpieczeń,
f) datę rozwiązania umowy.
2. Dane lub informacje, o których mowa w
ust. 1, przekazują do ewidencji:
1) wymienione w pkt 1-5 - organ właściwy w
sprawach rejestracji pojazdów, niezwłocznie po zarejestrowaniu pojazdu,
oraz - w przypadku, o którym mowa w pkt 1 lit. h) - także stacja kontroli
pojazdów, która wykonała badanie techniczne pojazdu, niezwłocznie po jego
wykonaniu,
2) wymienione w pkt 6:
a) w lit. a) - organ właściwy w sprawach
rejestracji pojazdów, niezwłocznie po dokonaniu zmiany danych w dowodzie
rejestracyjnym,
b) w lit. b) - właściwa jednostka
organizacyjna Policji, niezwłocznie po wystąpieniu tych zdarzeń,
c) w lit. c) - organ właściwy w sprawach
rejestracji pojazdów, niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wystąpieniu
tych zdarzeń,
d) w lit. d) - właściwa jednostka
organizacyjna Policji, Inspekcji Transportu Drogowego lub Żandarmerii
Wojskowej albo stacja kontroli pojazdów, niezwłocznie po dokonaniu tych
czynności,
3) wymienione w pkt 7 - zakład ubezpieczeń,
z którym została zawarta umowa ubezpieczenia, niezwłocznie po jej zawarciu
lub rozwiązaniu.
3. Z ewidencji nie usuwa się danych lub
informacji o:
1) właścicielu lub posiadaczu pojazdu - w
przypadku ich zmiany,
2) pojeździe, który został wyrejestrowany.
4. Administrator danych przetwarzający dane
osobowe na potrzeby ewidencji jest zwolniony z obowiązku informacyjnego
określonego w art. 25 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie
danych osobowych (Dz. U. nr 133, poz. 883 i z 2000 r. nr 12, poz. 136).
Art. 80c. 1. Dane
lub informacje zgromadzone w ewidencji udostępnia się, o ile są one
niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań, następującym podmiotom, z
zastrzeżeniem ust. 2:
1) Policji,
1a) Inspekcji Transportu Drogowego,
2) Żandarmerii Wojskowej,
3) Straży Granicznej,
4) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz
Agencji Wywiadu,
5) Wojskowym Służbom Informacyjnym,
6) sądom,
7) prokuraturze,
8) organom kontroli skarbowej i organom
celnym,
9) Ubezpieczeniowemu Funduszowi
Gwarancyjnemu,
10) starostom,
11) szefowi Krajowego Centrum Informacji
Kryminalnych
12) komornikom sądowym.
2. Dane lub informacje o pojazdach, o
których mowa w art. 73 ust. 3, udostępnia się wyłącznie podmiotom
określonym w ust. 1 pkt 1-7.
3. Dane lub informacje zgromadzone w
ewidencji udostępnia się także na wniosek właściciela lub posiadacza
pojazdu wymienionego w art. 73 ust. 5, których one dotyczą.
4. Minister właściwy do spraw administracji
publicznej może udostępnić dane lub informacje zgromadzone w ewidencji
innym podmiotom niż wymienione w ust. 1-3, w tym osobom fizycznym, osobom
prawnym lub jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej,
jeżeli wykażą swój uzasadniony interes.
5. Dane lub informacje zgromadzone w
ewidencji mogą być udostępnione do celów komercyjnych, statystycznych lub
badawczych w formie uzgodnionej przez strony, w sposób wykluczający
możliwość identyfikacji osób lub pojazdów, z zachowaniem trybu określonego
w ust. 4.
6. Dane lub informacje zebrane w ewidencji
udostępnia się, z zastrzeżeniem ust. 7, na pisemny, uzasadniony wniosek
zainteresowanego podmiotu.
7. Minister właściwy do spraw administracji
publicznej może wyrazić zgodę, w drodze decyzji, na udostępnienie danych
lub informacji zgromadzonych w ewidencji podmiotom, o których mowa w ust.
1, albo ich jednostkom organizacyjnym, za pomocą urządzeń teletransmisji
danych, bez konieczności składania pisemnego wniosku, jeżeli spełniają
łącznie następujące warunki:
1) posiadają urządzenia umożliwiające
odnotowanie w systemie, kto, kiedy, w jakim celu oraz jakie dane lub
informacje uzyskał,
2) posiadają zabezpieczenia techniczne i
organizacyjne uniemożliwiające wykorzystanie danych lub informacji
niezgodnie z celem ich uzyskania,
3) jest to uzasadnione specyfiką lub
zakresem wykonywanych zadań albo prowadzonej działalności.
Art. 80d. 1.
Udostępnienie danych lub informacji zgromadzonych w ewidencji następuje:
1) dla podmiotów, o których mowa w art. 80c
ust. 1-3 - nieodpłatnie,
2) dla podmiotów, o których mowa w art. 80c
ust. 4 i 5 - odpłatnie.
2. Opłaty pobrane za udostępnienie danych
lub informacji z ewidencji stanowią przychód środka specjalnego będącego w
dyspozycji ministra właściwego do spraw administracji publicznej i są
przeznaczone na inwestycje związane z rozwojem i eksploatacją bazy
technicznej ewidencji.
Art. 80e. 1.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej w porozumieniu z
ministrami właściwymi do spraw wewnętrznych, transportu oraz finansów
publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) sposób prowadzenia ewidencji,
2) warunki i sposób współdziałania
podmiotów, które przekazują dane lub informacje do ewidencji,
3) rodzaj danych lub informacji
zgromadzonych w ewidencji, które mogą być udostępnione poszczególnym
podmiotom, o których mowa w art. 80c ust. 1 i 3-5,
4) wysokość opłat za udostępnienie danych
lub informacji zgromadzonych w ewidencji oraz warunki i sposób ich
wnoszenia.
W rozporządzeniu należy określić w
szczególności:
- organizację systemu teleinformatycznego, w
którym prowadzona jest ewidencja,
- nieprzekraczalne terminy przekazywania
danych lub informacji do ewidencji oraz sposób ich przekazywania,
- zakres danych lub informacji
udostępnianych poszczególnym podmiotom,
- zróżnicowaną wysokość opłat w zależności
od zakresu udostępnianych danych lub informacji oraz konieczności
przetwarzania danych lub informacji, o których mowa w art. 80c ust. 5.
2. Minister właściwy do spraw administracji
publicznej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz
ministrem obrony narodowej, po zasięgnięciu opinii szefa Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego i szefa Agencji Wywiadu, określi, w drodze
zarządzenia, sposób wyodrębnienia w ewidencji zbioru danych i informacji o
pojazdach, o których mowa w art. 73 ust. 3.
Rozdział 2b
Badania oryginalności
pojazdu
Spis treści
Art. 80f. 1. W celu
stwierdzenia oryginalności pojazdu przeprowadza się specjalistyczne
badania techniczne pojazdu.
2. Pojazd jest uznany za pojazd oryginalnego
pochodzenia, jeżeli składa się z części:
1) wytworzonych lub zamontowanych przez
producenta,
2) zamontowanych przez właściciela albo
posiadacza pojazdu w rozumieniu art. 73 ust. 5, na które osoby te
posiadają dowód ich legalnego nabycia,
3) którym cechy identyfikacyjne zostały
nadane w przypadkach określonych w art. 66a ust. 2.
3. Badaniom, o których mowa w ust. 1,
podlegają jawne lub ukryte identyfikatory pojazdu, a w tym następujące
jego części składowe:
1) silnika,
2) nadwozia,
3) układu przeniesienia napędu,
4) zawieszenia.
4. Wykonywanie specjalistycznych badań
technicznych pojazdu, o których mowa w ust. 1, wymaga zezwolenia ministra
właściwego do spraw wewnętrznych.
Art. 80g. 1.
Zezwolenie wydaje się przedsiębiorcy, który spełnia następujące wymagania:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na
terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
2) posiada możliwości organizacyjne i
techniczne gwarantujące wykonanie specjalistycznych badań technicznych
wszystkich typów pojazdów w zakresie, o jakim mowa w art. 80f ust. 3, a
także możliwości organizacyjne i techniczne przesyłania drogą
teleinformatyczną danych, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 6 lit. e),
3) nie jest podmiotem, w stosunku do którego
wszczęto postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne,
4) nie zalega z uiszczeniem podatków, opłat
lub składek na ubezpieczenie społeczne,
5) nie był prawomocnie skazany za
przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przeciw
dokumentom,
6) nie figuruje w rejestrze dłużników
niewypłacalnych w Krajowym Rejestrze Sądowym,
7) jest ubezpieczony w ramach
odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w trakcie prowadzenia
działalności gospodarczej.
2. Do wniosku o wydanie zezwolenia
przedsiębiorca ubiegający się o jego wydanie załącza:
1) dokument określający status jednostki,
będącej osobą prawną lub nie posiadającą osobowości prawnej jednostką
organizacyjną, albo dokument stwierdzający tożsamość w przypadku osoby
fizycznej,
2) zaświadczenie z Krajowego Rejestru
Karnego stwierdzające niekaralność za przestępstwo popełnione w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej lub przeciw dokumentom:
a) przedsiębiorcy, jeżeli jest on osobą
fizyczną,
b) osób - członków władz osoby prawnej lub
nie posiadającej osobowości prawnej jednostki organizacyjnej,
3) kopię zaświadczenia o nadaniu numeru
identyfikacji statystycznej (REGON),
4) kopię zaświadczenia o nadaniu numeru
identyfikacji podatkowej (NIP).
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych,
mając na uwadze konieczność zapewnienia należytego wykonywania
specjalistycznych badań technicznych pojazdu, określi, w drodze
rozporządzenia, rodzaje dokumentów, o których mowa w ust. 2.
Art. 80h. 1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych odmawia wydania zezwolenia na
prowadzenie specjalistycznych badań technicznych pojazdu, przedsiębiorcy,
który nie spełnia wymagań określonych w art. 80g ust. 1.
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych
cofa wydane zezwolenie przedsiębiorcy, gdy:
1) przedsiębiorca przestał spełniać
wymagania określone w art. 80g ust. 1,
2) zostało wydane prawomocne orzeczenie
zakazujące przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej,
3) przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku
określonego w art. 80i,
4) przedsiębiorca uniemożliwia
przeprowadzenie, przez organ wydający zezwolenie, kontroli wykonywania
działalności w zakresie specjalistycznych badań technicznych pojazdu.
Art. 80i. 1.
Przedsiębiorca, który otrzymał zezwolenie na prowadzenie specjalistycznych
badań technicznych pojazdu, jest obowiązany:
1) podjąć działalność w zakresie prowadzenia
specjalistycznych badań pojazdu w terminie 3 miesięcy od daty uzyskania
zezwolenia,
2) powiadomić, w terminie 14 dni, ministra
właściwego do spraw wewnętrznych o podjęciu lub zaprzestaniu działalności,
3) powiadomić ministra właściwego do spraw
wewnętrznych, w terminie 7 dni, o zmianach stanu faktycznego lub prawnego
w zakresie danych, o których mowa w art. 80g ust. 1, powstałych po dacie
uzyskania zezwolenia,
4) prowadzić ewidencję wydanych świadectw
oryginalności pojazdu,
5) do przekazywania drogą teleinformatyczną,
do centralnej ewidencji pojazdu, o której mowa w art. 80a, na bieżąco,
danych zawartych w ewidencji wydanych świadectw oryginalności pojazdu.
2. Przedsiębiorca jest obowiązany udostępnić
dane, zawarte w ewidencji wydanych świadectw oryginalności pojazdu,
podmiotom, o których mowa w art. 80c ust. 1, a także właścicielowi lub
posiadaczowi pojazdu w rozumieniu art. 73 ust. 5.
3. Przepis ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2
stosuje się odpowiednio w przypadku odmowy wydania świadectwa
oryginalności pojazdu.
Art. 80j. 1. Po
przeprowadzeniu specjalistycznych badań technicznych pojazdu
przedsiębiorca wydaje osobom, o których mowa w art. 80f ust. 2, świadectwo
oryginalności pojazdu.
2. Świadectwo oryginalności pojazdu jest
wydawane na okres jednego roku.
3. Przedsiębiorca odmawia wydania świadectwa
oryginalności pojazdu w przypadku, jeżeli w wyniku przeprowadzonych badań
specjalistycznych pojazdu stwierdzono, że części pojazdu, o których mowa w
art. 80f ust. 3, nie spełniają wymogów określonych w art. 80f ust. 2. O
fakcie odmowy wydania świadectwa oryginalności pojazdu przedsiębiorca
natychmiast powiadamia właściwą miejscowo jednostkę Policji.
4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, kierując się
potrzebą zagwarantowania prawa własności i koniecznością przeciwdziałania
dopuszczeniu do ruchu pojazdów pochodzących z przestępstwa lub
posiadających części pochodzące z przestępstwa, określi, w drodze
rozporządzenia:
1) warunki i tryb wydawania oraz wzór
świadectwa oryginalności pojazdu,
2) zakres i sposób przeprowadzania
specjalistycznych badań technicznych pojazdu,
3) rodzaje dokumentów stanowiących podstawę
dokonania wpisu danych do świadectwa oryginalności pojazdu,
4) maksymalną wysokość opłat za wydanie
świadectwa oryginalności pojazdu, w zależności od jego typu i rodzaju.
Rozdział 3
Badania techniczne
pojazdów
Spis treści
Art. 81. 1.
Właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru lub
przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego.
2. Pierwsze badanie techniczne jest
przeprowadzane przed pierwszą rejestracją. Badaniu temu nie podlega nowy
pojazd, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji lub decyzja
zwalniająca z obowiązku homologacji, z wyjątkiem taksówki osobowej,
pojazdu uprzywilejowanego lub pojazdu odpowiednio przystosowanego lub
wyposażonego zgodnie z przepisami o przewozie drogowym towarów
niebezpiecznych.
3. Okresowe badanie techniczne pojazdu jest
przeprowadzane corocznie, z zastrzeżeniem ust. 4-7.
4. Okresowe badanie techniczne samochodu
osobowego, samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej
nieprzekraczającej 3,5 t, motocykla lub przyczepy o dopuszczalnej masie
całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t przeprowadza się przed upływem 3 lat
od dnia pierwszej rejestracji, następnie przed upływem 2 lat od dnia
przeprowadzenia badania, a potem corocznie. Nie dotyczy to pojazdu
przewożącego towary niebezpieczne, taksówki osobowej, pojazdu
samochodowego konstrukcyjnie przeznaczonego do przewozu osób w liczbie od
5 do 9, wykorzystywanego do zarobkowego transportu drogowego osób, pojazdu
marki "SAM", pojazdu zasilanego gazem lub pojazdu uprzywilejowanego, które
podlegają corocznym badaniom technicznym.
4a. Okresowe badanie techniczne ciągnika
rolniczego przeprowadza się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej
rejestracji, a następnie przed upływem każdych kolejnych 2 lat od dnia
przeprowadzenia badania.
5. Przepisy ust. 4 i 4a dotyczą również
samochodu osobowego, samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie
całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, ciągnika rolniczego, motocykla lub
przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy za granicą. W tym przypadku za
dzień pierwszej rejestracji, o której mowa w ust. 4, przyjmuje się dzień
pierwszej rejestracji za granicą.
6. Okresowe badanie techniczne autobusu o
liczbie miejsc powyżej 15 łącznie z miejscem kierowcy oraz pojazdu
używanego do nauki jazdy lub egzaminu państwowego przeprowadza się przed
upływem 1 roku od dnia pierwszej rejestracji i następnie co 6 miesięcy.
7. Motorower, przyczepa lekka i pojazd
zabytkowy nie podlegają okresowym badaniom technicznym.
8. Niezależnie od badań, o których mowa w
ust. 2 i 3, dodatkowemu badaniu technicznemu podlega również pojazd:
1) skierowany przez organ kontroli ruchu
drogowego lub starostę w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagraża
bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska,
2) w którym dokonano zmian konstrukcyjnych
lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie
rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6, oraz z
wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem,
3) który ma być używany jako taksówka
osobowa lub bagażowa, pojazd uprzywilejowany, pojazd do nauki jazdy,
pojazd do przeprowadzania egzaminu państwowego lub pojazd odpowiednio
przystosowany lub wyposażony zgodnie z przepisami o przewozie drogowym
towarów niebezpiecznych.
9. Badanie techniczne pojazdu z zamontowanym
urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być
przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez organ dozoru
technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego.
9a. W razie powstania trudności w ustaleniu
podstawowych parametrów pojazdu, badanie techniczne może być
przeprowadzone po przedstawieniu opinii rzeczoznawcy samochodowego, o
którym mowa w art. 79a.
10. Minister właściwy do spraw transportu,
uwzględniając w szczególności zakres warunków technicznych pojazdów
podlegających badaniu, określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób
przeprowadzenia badań technicznych oraz wzory dokumentów stosowanych przy
tych badaniach.
Art. 82. 1. Organ
dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin
badania technicznego pojazdu.
2. Jeżeli pojazd jest zarejestrowany,
kolejny termin badania technicznego wpisuje do dowodu rejestracyjnego
uprawniony diagnosta po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania.
Art. 83. 1. Badanie
techniczne przeprowadzane jest, na koszt właściciela pojazdu, w stacji
kontroli pojazdów posiadającej zezwolenie starosty.
2. Starosta wydaje zezwolenie na
przeprowadzanie badań technicznych pojazdów przedsiębiorcy, który złożył
wniosek o jego wydanie i który spełnia następujące warunki:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na
terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
2) posiada wyposażenie kontrolno-pomiarowe
oraz warunki lokalowe gwarantujące wykonywanie odpowiedniego zakresu badań
technicznych pojazdów zgodnie ze szczegółowymi warunkami przeprowadzania
tych badań,
3) posiada certyfikat wydany przez jednostkę
naukowo-badawczą na zgodność wyposażenia i warunków lokalowych stacji z
warunkami technicznymi,
4) zatrudnia uprawnionych diagnostów,
5) nie jest podmiotem, w stosunku do którego
wszczęto postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne,
6) nie zalega z uiszczeniem podatków, opłat
lub składek na ubezpieczenie społeczne,
7) nie był prawomocnie skazany za
przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub za
przestępstwo przeciwko dokumentom - dotyczy osoby fizycznej lub członków
organów osoby prawnej.
3. We wniosku o wydanie zezwolenia
przedsiębiorca określa rodzaj stacji, który ma obejmować zezwolenie, oraz
załącza:
1) dokument określający status jednostki,
będącej osobą prawną lub nie posiadającą osobowości prawnej jednostką
organizacyjną, albo dokument stwierdzający tożsamość w przypadku osoby
fizycznej,
2) zaświadczenie z Krajowego Rejestru
Karnego stwierdzające niekaralność za przestępstwa, o których mowa w ust.
2 pkt 7,
3) dokumenty potwierdzające spełnienie
pozostałych wymogów określonych w ust. 2.
4. Zezwolenie określa rodzaj stacji i zakres
wykonywanych przez nią badań technicznych. Wyróżnia się następujące
rodzaje stacji:
1) stacje kontroli pojazdów -
przeprowadzające badania obejmujące sprawdzenie oraz ocenę prawidłowości
działania poszczególnych zespołów i układów pojazdu, zwłaszcza pod
względem bezpieczeństwa jazdy i ochrony środowiska,
2) okręgowe stacje kontroli pojazdów -
przeprowadzające badania co do zgodności z warunkami technicznymi
autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze
ekspresowej wynosi 100 km/h, pojazdu odpowiednio przystosowanego lub
wyposażonego zgodnie z przepisami o przewozie drogowym towarów
niebezpiecznych, pojazdu przystosowanego do zasilania gazem, pojazdu
zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą (przed rejestracją w kraju),
pojazdu zabytkowego, pojazdu marki "SAM" oraz pojazdu skierowanego na
badania techniczne przez organ kontroli ruchu drogowego lub starostę.
5. Starosta może w wydanym zezwoleniu
upoważnić stacje przeprowadzające badania, w zakresie, o którym mowa w
ust. 4 pkt 1, do wykonywania niektórych badań z zakresu, o którym mowa w
ust. 4 pkt 2.
6. Starosta przeprowadza, co najmniej raz w
roku, kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie zgodności z
wymaganiami, o których mowa w ust. 2, prawidłowości wykonywania badań
technicznych pojazdów oraz prowadzenia wymaganej dokumentacji.
7. Starosta cofa zezwolenie, jeżeli
przedsiębiorca:
1) przestał spełniać wymagania, o których
mowa w ust. 2,
2) odmówił poddania się kontroli, o której
mowa w ust. 6,
3) wykonywał badanie techniczne pojazdów
niezgodnie z przepisami.
8. W przypadku cofnięcia zezwolenia na
przeprowadzanie badań technicznych, z przyczyn określonych w ust. 7 pkt 2
i 3, ponowne zezwolenie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat
od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna.
Art. 84. 1. Badanie
techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów
uprawniony diagnosta.
2. Starosta wydaje uprawnienie do
wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie
posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę oraz odbyła szkolenie
zakończone egzaminem z wynikiem pozytywnym, w jednostce wyznaczonej przez
ministra właściwego do spraw transportu.
3. Starosta cofa diagnoście uprawnienie do
wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli,
o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania
technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania,
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia
albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze
stanem faktycznym lub przepisami.
4. W przypadku cofnięcia diagnoście
uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie
może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o
cofnięciu stała się ostateczna.
Art. 84a. 1.
Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe wymagania w stosunku do
stacji, o których mowa w art. 83 ust. 4, przeprowadzających badania
techniczne w określonym zakresie, wzór zezwolenia oraz innych dokumentów
związanych z jego wydaniem,
2) szczegółowe wymagania w stosunku do
diagnostów, programu szkolenia i dokumentów związanych z uzyskaniem
uprawnień do wykonywania badań technicznych,
3) wysokość opłat za przeprowadzenie badań
technicznych.
2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w
ust. 1, minister właściwy do spraw transportu uwzględni w szczególności
warunki techniczne pojazdów podlegających badaniu, konieczność zapewnienia
odpowiednich kwalifikacji diagnostów wykonujących badanie oraz koszty
wykonywania badań.
Art. 85. 1. Tramwaj
i trolejbus podlegają odrębnym badaniom technicznym.
2. Minister właściwy do spraw transportu
określi, w drodze rozporządzenia, zakres, warunki, terminy i sposób
przeprowadzania badań technicznych tramwajów i trolejbusów oraz jednostki
wykonujące te badania, uwzględniając w szczególności:
1) warunki techniczne pojazdów podlegających
badaniu,
2) proces zużywania podstawowych części i
elementów wyposażenia tych pojazdów mających bezpośredni wpływ na
bezpieczeństwo ruchu,
3) odpowiednie wyposażenie jednostek
wykonujących te badania.
Art. 86. 1. Do
pojazdów Sił Zbrojnych, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu i Straży Granicznej, których dotyczą warunki i tryb
rejestracji określone w art. 73 ust. 3, a także do pojazdów Państwowej
Straży Pożarnej mają zastosowanie przepisy art. 83 ust. 4, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych
oraz minister obrony narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw transportu oraz po zasięgnięciu opinii szefa Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego i szefa Agencji Wywiadu, uwzględniając specyfikę wynikającą z
przeznaczenia pojazdów Sił Zbrojnych, Policji i innych pojazdów
użytkowanych w sposób szczególny, określą, w drodze rozporządzenia:
1) jednostki organizacyjne sprawujące nadzór
nad stacjami kontroli pojazdów oraz wydające upoważnienia do
przeprowadzania badań technicznych, wzory dokumentów związanych z
uzyskaniem upoważnień do wykonywania badań oraz wzór upoważnienia do ich
przeprowadzania,
2) wymagania w stosunku do stacji kontroli
pojazdów upoważnionych do przeprowadzania badań technicznych pojazdów,
3) wzory dokumentów stosowanych przy
badaniach technicznych pojazdów,
4) warunki i terminy przeprowadzania badań
technicznych pojazdów specjalnych Sił Zbrojnych, Policji i innych pojazdów
użytkowanych w sposób szczególny,
5) warunki przeprowadzania badań
technicznych niektórych pojazdów w stacjach kontroli pojazdów wymienionych
w art. 83 ust. 4,
6) jednostki organizacyjne prowadzące
szkolenie diagnostów,
7) warunki współdziałania jednostek
organizacyjnych sprawujących nadzór nad stacjami kontroli pojazdów ze
starostami.
DZIAŁ
IV
KIERUJĄCY
Rozdział 1
Uprawnienia do
kierowania
Spis treści
Art. 87. 1.
Kierującym może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna
pod względem fizycznym i psychicznym oraz spełnia jeden z warunków
określonych w pkt 1-3:
1) posiada wymagane umiejętności do
kierowania w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nie
narażający kogokolwiek na szkodę oraz wymagany dokument stwierdzający
uprawnienie do kierowania pojazdem,
2) odbywa, w ramach szkolenia, naukę jazdy
odpowiednio przystosowanym pojazdem pod nadzorem instruktora,
3) zdaje egzamin państwowy odpowiednio
przystosowanym pojazdem pod nadzorem egzaminatora.
2. Osoba niepełnosprawna pod względem
fizycznym może być kierującym, jeżeli w wyniku badania lekarskiego nie
stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
3. Nie wymaga się uprawnienia do:
1) kierowania rowerem, motorowerem lub
pojazdem zaprzęgowym od osoby, która ukończyła 18 lat,
2) prowadzenia kolumny pieszych, jazdy
wierzchem lub pędzenia zwierząt.
Art. 88. 1.
Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym
jest prawo jazdy określonej kategorii.
2. Prawo jazdy uprawnia do kierowania:
1) kategorii A - motocyklem,
2) kategorii A1 - motocyklem o pojemności
skokowej silnika nie przekraczającej 125 cm sześc. i mocy nie
przekraczającej 11 kW,
3) kategorii B:
a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej
masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu lub
motocykla,
b) pojazdem, o którym mowa w lit. a), z
przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej masy
własnej pojazdu ciągnącego, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita
zespołu tych pojazdów nie przekracza 3,5 t,
c) ciągnikiem rolniczym lub pojazdem
wolnobieżnym,
4) kategorii B1 - trójkołowym lub
czterokołowym pojazdem samochodowym o masie własnej nie przekraczającej
550 kg, z wyjątkiem motocykla,
5) kategorii C - pojazdem samochodowym o
dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem
autobusu, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym,
6) kategorii C1 - pojazdem samochodowym o
dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i nie przekraczającej
7,5 t, z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem
wolnobieżnym,
7) kategorii D - autobusem, ciągnikiem
rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym,
8) kategorii D1 - autobusem przeznaczonym
konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 17 osób łącznie z kierowcą, a
także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym,
9) kategorii T - ciągnikiem rolniczym z
przyczepą (przyczepami) lub pojazdem wolnobieżnym,
10) kategorii B+E, C+E lub D+E - pojazdem
określonym odpowiednio w kategorii B, C lub D, łącznie z przyczepą,
11) kategorii C1+E - zespołem pojazdów o
dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 12 t, składającym się z
pojazdu ciągnącego określonego w kategorii C1 i przyczepy o dopuszczalnej
masie całkowitej nie przekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego,
12) kategorii D1+E - zespołem pojazdów o
dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 12 t, składającym się z
pojazdu ciągnącego określonego w kategorii D1 i przyczepy o dopuszczalnej
masie całkowitej nie przekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego.
3. Prawo jazdy:
1) kategorii B i C+E lub B i D+E - uprawnia
do kierowania zespołem pojazdów określonych w kategorii B+E,
2) kategorii C+E i D - uprawnia do
kierowania zespołem pojazdów określonych w kategorii D+E,
3) kategorii A, B, B1, C, C1, D lub D1 -
uprawnia do kierowania pojazdem w nich wymienionym z przyczepą lekką,
4) kategorii B+E, C+E, C1+E, D+E lub D1+E -
uprawnia do kierowania ciągnikiem rolniczym z przyczepą (przyczepami).
4. skreślony.
5. skreślony.
6. Minister obrony narodowej oraz minister
właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw transportu, uwzględniając konieczność posiadania szczególnych
kwalifikacji przez osoby wykonujące zadania związane z obronnością oraz
utrzymaniem porządku publicznego, określą, w drodze rozporządzenia, w
sposób odmienny od przepisów ust. 2 i 3, wymagane uprawnienia do
kierowania przez żołnierzy zasadniczej służby wojskowej pojazdami
specjalnymi Sił Zbrojnych.
Art. 89. skreślony.
Art. 90. 1. Prawo
jazdy otrzymuje osoba, jeżeli:
1) osiągnęła wymagany dla danej kategorii
wiek,
2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku
przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie
psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania
pojazdem, o ile jest ono wymagane,
3) odbyła wymagane dla danej kategorii
szkolenie,
4) zdała z wynikiem pozytywnym egzamin
państwowy wymagany dla danej kategorii.
2. Wymagany dla danej kategorii wiek wynosi:
1) 16 lat - dla kategorii A1, B1 lub T,
2) skreślony,
3) 18 lat - dla kategorii A, B, B+E, C, C+E,
C1 lub C1+E,
4) 21 lat - dla kategorii D, D+E, D1 lub
D1+E, z zastrzeżeniem ust. 4.
3. Osoba, która nie ukończyła 18 lat, może
uzyskać prawo jazdy kategorii A1, B1 lub T za pisemną zgodą rodziców lub
opiekunów.
4. Wymagany wiek do uzyskania prawa jazdy
kategorii D lub D1 przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej
posiadającego prawo jazdy kategorii B wynosi 19 lat.
5. Dodatkowym warunkiem uzyskania prawa
jazdy:
1) dla kategorii C, C1, D lub D1 - jest
spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych dla
prawa jazdy kategorii B,
2) dla kategorii B+E, C+E, C1+E, D+E lub
D1+E - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4,
określonych odpowiednio dla praw jazdy kategorii B, C, C1, D lub D1.
Art. 91. Prawo jazdy
nie może być wydane osobie:
1) u której w wyniku badania lekarskiego
stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego
podobnie do alkoholu,
2) w stosunku do której orzeczony został -
prawomocnym wyrokiem sądu, orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń lub
orzeczeniem innego organu uprawnionego do orzekania w sprawach o
wykroczenia w trybie dyscyplinarnym - zakaz prowadzenia pojazdów
mechanicznych - w okresie obowiązywania tego zakazu.
Art. 92. Prawo jazdy może zawierać ograniczenie
wynikające ze stanu zdrowia kierowcy lub możliwości prowadzenia
określonego pojazdu.
Art. 93. 1. Prawo
jazdy, z wyjątkiem prawa jazdy kategorii T, uprawnia do kierowania
określonym w nim pojazdem w ruchu międzynarodowym, chyba że władze danego
państwa wymagają, aby kierowca posiadał międzynarodowe prawo jazdy.
2. Międzynarodowe prawo jazdy jest wydawane
za opłatą przez każdego starostę. Międzynarodowe prawo jazdy jest wydawane
na podstawie krajowego prawa jazdy na okres 3 lat. Okres jego ważności nie
może jednak przekraczać terminu ważności krajowego prawa jazdy.
Art. 94. 1. Osoba
posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą, określone w konwencjach
o ruchu drogowym, może kierować odpowiednim pojazdem silnikowym na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy od daty
rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu.
2. Osoba posiadająca krajowe prawo jazdy
wydane za granicą może otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii po
oddaniu zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy, z
zastrzeżeniem ust. 4. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest
określone w konwencjach o ruchu drogowym, dodatkowym warunkiem otrzymania
polskiego prawa jazdy jest zdanie części teoretycznej egzaminu państwowego
i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu.
3. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą
zawiera ograniczenie terminu ważności, ograniczenie ze względu na stan
zdrowia lub inne, należy to ograniczenie uwzględnić w wydanym prawie
jazdy.
4. Minister właściwy do spraw transportu
może określić, w drodze rozporządzenia, w stosunku do obywateli niektórych
państw, ze względu na zasadę wzajemności, warunki wydawania praw jazdy
odmienne niż te, które przewiduje ust. 2.
Art. 95. 1.
Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania tramwajem jest
pozwolenie.
2. Pozwolenie może uzyskać osoba, która
ukończyła 20 lat, u której w wyniku badania lekarskiego nie stwierdzono
przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, odbyła wymagane
szkolenie i zdała egzamin państwowy z wynikiem pozytywnym.
3. Przepis art. 91 stosuje się odpowiednio
do osoby ubiegającej się o pozwolenie.
Art.
96. 1. Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do
kierowania przez osobę, która nie ukończyła 18 lat:
1) rowerem - jest karta rowerowa,
motorowerowa lub prawo jazdy,
2) motorowerem - jest karta motorowerowa lub
prawo jazdy,
3) pojazdem zaprzęgowym - jest prawo jazdy,
karta motorowerowa lub rowerowa, jeżeli osoba uprawniona ukończyła 15 lat.
2. Kartę rowerową lub motorowerową może
uzyskać osoba, która wykazała się niezbędnymi kwalifikacjami i osiągnęła
wymagany wiek: 10 lat w przypadku karty rowerowej i 13 lat w przypadku
karty motorowerowej.
3. Kierować rowerem wieloosobowym oraz
przewozić na rowerze inną osobę może osoba, która ukończyła 17 lat, a
kierować po jezdni wózkiem inwalidzkim poruszanym siłą mięśni kierującego
- osoba, która ukończyła 13 lat.
Art. 97. 1. Dokument
stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje, za opłatą,
starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej
się, a w uzasadnionych przypadkach - właściwy ze względu na miejsce
czasowego pobytu, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Kartę rowerową wydaje nieodpłatnie
dyrektor szkoły podstawowej, gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej oraz
szkoły ponadpodstawowej.
2a. Kartę motorowerową wydaje nieodpłatnie
dyrektor gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły ponadpodstawowej.
3. Szefom i cudzoziemskiemu personelowi
przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych i misji
specjalnych państw obcych oraz organizacji międzynarodowych,
korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych lub
konsularnych na mocy ustaw, umów bądź powszechnie uznanych zwyczajów
międzynarodowych lub na zasadzie wzajemności, oraz innym osobom
korzystającym z tych przywilejów i immunitetów uprawnienie do kierowania
pojazdem wydaje, za opłatą, wojewoda mazowiecki, na wniosek ministra
właściwego do spraw zagranicznych.
3a. Żołnierzom zasadniczej służby wojskowej
dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje na czas
nie dłuższy niż jeden rok dowódca jednostki wojskowej.
3b. Po zakończeniu zasadniczej służby
wojskowej wydany przez dowódcę jednostki dokument stwierdzający
uprawnienie do kierowania pojazdem podlega wymianie na dokument, o którym
mowa w ust. 1.
4. Kierujący może posiadać tylko jedno ważne
krajowe prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem.
Art. 98. 1. Osoba
posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem jest obowiązana zawiadomić
starostę w terminie nie przekraczającym 30 dni o utracie prawa jazdy,
pozwolenia do kierowania tramwajem lub świadectwa kwalifikacji, o
zniszczeniu tych dokumentów w stopniu powodującym ich nieczytelność, a
także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nich
zawartych.
2. W sytuacji, o której mowa w ust. 1,
starosta, na wniosek osoby uprawnionej, wydaje za opłatą wtórnik dokumentu
pod warunkiem:
1) złożenia, pod rygorem odpowiedzialności
karnej za fałszywe zeznania, oświadczenia o utracie dokumentu,
2) zwrotu zniszczonego dokumentu albo
3) zwrotu dokumentu wymagającego zmiany
danych.
3. W razie odzyskania utraconego dokumentu,
o którym mowa w ust. 1, dokument ten należy zwrócić do starosty.
4. W razie utraty lub zniszczenia karty
rowerowej lub motorowerowej wtórniki tych dokumentów wydaje organ, który
je wydał.
5. W stosunku do osób, o których mowa w art.
97 ust. 3, organem właściwym w sprawach określonych w ust. 1-2a jest
wojewoda mazowiecki.
Art. 99. Zadania i
kompetencje określone w art. 89 ust. 2 i 3, art. 93 ust. 2 i art. 97 ust.
1 nie mogą być powierzone w drodze porozumienia gminie. Przepis ten nie
dotyczy powiatu warszawskiego.
Art. 99a. Minister
właściwy do spraw transportu dokona wyboru producenta blankietów praw
jazdy, pozwoleń do kierowania tramwajem i świadectw kwalifikacji w trybie
określonym przepisami o zamówieniach publicznych.
Art. 100. 1.
Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych, uwzględniając konieczność prawidłowego
zabezpieczenia praw jazdy przed podrobieniem, przerobieniem lub kradzieżą,
określi, w drodze rozporządzenia:
1) wzory dokumentów stwierdzających
uprawnienia do kierowania pojazdami oraz ich opis,
2) szczegółowe czynności organów w sprawach
związanych z wydawaniem dokumentów, cofaniem i przywracaniem uprawnień do
kierowania, z wydawaniem świadectw kwalifikacji oraz wzory dokumentów
stosowanych w tych sprawach.
2. Minister obrony narodowej, kierując się
koniecznością zapewnienia zgodności tego dokumentu z obowiązującym
podziałem uprawnień oraz mając na uwadze skrócenie okresu niezbędnego do
uzyskania prawa jazdy, określi, w drodze rozporządzenia, wzór i opis
dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem przez
żołnierza zasadniczej służby wojskowej.
Rozdział 1a
Centralna ewidencja
kierowców
Spis treści
Art. 100a. 1. Tworzy
się centralną ewidencję kierowców, zwaną dalej "ewidencją".
2. W ewidencji gromadzi się dane o osobach
posiadających lub którym cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami
silnikowymi lub tramwajami, zwane dalej "uprawnieniami".
3. W ewidencji gromadzi się także dane o
osobach nie posiadających uprawnień, w stosunku do których orzeczono
środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
4. Ewidencję prowadzi minister właściwy do
spraw administracji publicznej w systemie teleinformatycznym. W rozumieniu
niniejszej ustawy minister ten jest administratorem danych zgromadzonych w
ewidencji.
Art. 100b. 1. W
ewidencji gromadzi się dane o osobach nią objętych:
1) imię i nazwisko,
1a) datę i miejsce urodzenia,
2) numer ewidencyjny Powszechnego
Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL),
3) adres zamieszkania,
4) rodzaj oraz zakres uzyskanego
uprawnienia,
5) datę uzyskania pierwszego uprawnienia, a
w przypadku jego cofnięcia - także datę ponownego uzyskania uprawnienia,
6) datę ważności uprawnienia,
7) numer dokumentu stwierdzającego
uprawnienie,
8) ograniczenia dotyczące uprawnienia,
9) nazwę organu, który wydał dokument
stwierdzający uprawnienie,
10) dotyczące:
a) zatrzymania dokumentu stwierdzającego
uprawnienie oraz jego zwrócenia,
b) cofnięcia uprawnienia oraz jego
przywrócenia,
c) utraty dokumentu stwierdzającego
uprawnienie oraz jego odnalezienia,
d) zastosowania środka karnego w postaci
zakazu prowadzenia pojazdów,
11) zakres i numer zaświadczenia ADR, o
którym mowa w przepisach o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, a
także okres, na jaki zostało ono wydane.
2. Dane, o których mowa w ust. 1, przekazują
do ewidencji:
1) wymienione w pkt 1-9 - organ właściwy w
sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania
pojazdami, niezwłocznie po wydaniu dokumentu stwierdzającego uprawnienie,
2) wymienione w pkt 10:
a) w lit. a) - odpowiednio do swoich
kompetencji: właściwa jednostka organizacyjna Policji, Inspekcji
Transportu Drogowego lub Żandarmerii Wojskowej, organ właściwy w sprawach
wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami,
prokurator, sąd, kolegium do spraw wykroczeń lub inny organ uprawniony do
orzekania w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym, niezwłocznie
po dokonaniu tych czynności,
b) w lit. b) - organ właściwy w sprawach
wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami,
niezwłocznie po podjęciu decyzji o dokonaniu tych czynności,
c) w lit. c) - organ właściwy w sprawach
wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami,
niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wystąpieniu tych zdarzeń,
d) w lit. d) - sąd, kolegium do spraw
wykroczeń lub inny organ uprawniony do orzekania w sprawach o wykroczenia
w trybie dyscyplinarnym, niezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia,
3) wymienione w pkt 11 - podmiot prowadzący
kursy dokształcające dla kierowców przewożących towary niebezpieczne, o
których mowa w przepisach o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.
3. Dane, o których mowa w ust. 1 pkt 10 lit.
d), zgromadzone w ewidencji, podlegają usunięciu z tej ewidencji, jeżeli
skazanie, na podstawie którego orzeczono środek karny w postaci zakazu
prowadzenia pojazdów, uległo zatarciu. Informacje o zatarciu przekazuje do
ewidencji Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego.
4. Administrator danych przetwarzający dane
osobowe na potrzeby ewidencji jest zwolniony z obowiązku informacyjnego
określonego w art. 25 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 80b ust. 4.
Art. 100c. 1. Dane
zgromadzone w ewidencji udostępnia się, o ile są one niezbędne do
realizacji ich ustawowych zadań, następującym podmiotom:
1) Policji,
1a) Inspekcji Transportu Drogowego,
2) Żandarmerii Wojskowej,
3) Straży Granicznej,
4) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz
Agencji Wywiadu,
5) Wojskowym Służbom Informacyjnym,
6) sądom,
7) prokuraturze,
8) starostom,
9) szefowi Krajowego Centrum Informacji
Kryminalnych.
10) organom celnym.
2. Dane zgromadzone w ewidencji udostępnia
się także na wniosek osoby, której one dotyczą.
3. Minister właściwy do spraw administracji
publicznej może udostępnić, w formie zaświadczenia, dane zgromadzone w
ewidencji innym podmiotom niż wymienione w ust. 1 i 2, w tym osobom
fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nie posiadającym
osobowości prawnej, jeżeli wykażą swój uzasadniony interes.
4. Dane zgromadzone w ewidencji udostępnia
się, z zastrzeżeniem ust. 5, na pisemny, umotywowany wniosek
zainteresowanego podmiotu.
5. Minister właściwy do spraw administracji
publicznej może wyrazić zgodę, w drodze decyzji, na udostępnienie danych
zgromadzonych w ewidencji podmiotom, o których mowa w ust. 1, albo ich
jednostkom organizacyjnym, za pomocą urządzeń teletransmisji danych, bez
konieczności składania pisemnego wniosku, jeżeli spełniają łącznie
następujące warunki:
1) posiadają urządzenia umożliwiające
odnotowanie w systemie, kto, kiedy, w jakim celu oraz jakie dane uzyskał,
2) posiadają zabezpieczenia techniczne i
organizacyjne uniemożliwiające wykorzystanie danych niezgodnie z celem ich
uzyskania,
3) jest to uzasadnione specyfiką lub
zakresem wykonywanych zadań albo prowadzonej działalności.
Art. 100d. 1.
Udostępnienie danych zgromadzonych w ewidencji następuje:
1) dla podmiotów, o których mowa w art. 100c
ust. 1 i 2 - nieodpłatnie,
2) dla podmiotów, o których mowa w art. 100c
ust. 3 - odpłatnie.
2. Opłaty pobrane za udostępnienie danych z
ewidencji stanowią przychód środka specjalnego będącego w dyspozycji
ministra właściwego do spraw administracji publicznej i są przeznaczone na
inwestycje związane z rozwojem i eksploatacją bazy technicznej ewidencji.
Art. 100e. 1.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej, w porozumieniu z
ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, transportu oraz finansów
publicznych, określi, w drodze rozporządzenia:
1) sposób prowadzenia ewidencji,
2) warunki i sposób współdziałania
podmiotów, które przekazują dane do ewidencji,
3) rodzaj danych zgromadzonych w ewidencji,
które mogą być udostępnione poszczególnym podmiotom, o których mowa w art.
100c ust. 1-3,
4) wysokość opłat za udostępnienie danych
zgromadzonych w ewidencji oraz warunki i sposób ich wnoszenia.
2. W rozporządzeniu należy uwzględnić w
szczególności:
1) organizację systemu teleinformatycznego,
w którym prowadzona jest ewidencja,
2) nieprzekraczalne terminy przekazywania
danych do ewidencji oraz sposób ich przekazywania,
3) zakres danych udostępnianych
poszczególnym podmiotom,
4) zróżnicowaną wysokość opłat w zależności
od zakresu udostępnianych danych.
Rozdział 2
Szkolenie i
egzaminowanie
Spis treści
Art. 101. Osoba ubiegająca się o uprawnienie do
kierowania pojazdem silnikowym albo tramwajem może rozpocząć szkolenie
najwcześniej 3 miesiące przed osiągnięciem wieku wymaganego do uzyskania
prawa jazdy albo pozwolenia, a jeżeli osobą tą jest uczeń szkoły, której
program nauczania obejmuje szkolenie osób ubiegających się o prawo jazdy,
okres ten wynosi 12 miesięcy.
Art. 102. 1.
Szkolenie osoby ubiegającej się o wydanie uprawnienia do kierowania
pojazdem silnikowym albo tramwajem prowadzone jest w ośrodku szkolenia
kierowców.
2. Ośrodek szkolenia kierowców może być
prowadzony na podstawie zezwolenia przez przedsiębiorcę, szkołę lub
jednostkę resortu obrony narodowej.
Art. 103. 1.
Starosta wydaje zezwolenie na prowadzenie szkolenia przedsiębiorcy, który
złożył wniosek o jego wydanie i który spełnia następujące wymagania:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na
terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
2) posiada warunki lokalowe, wyposażenie
dydaktyczne, plac do wykonywania manewrów, gwarantujące przeprowadzenie
szkolenia zgodnie z jego szczegółowymi warunkami, oraz co najmniej jeden
pojazd przystosowany do nauki jazdy,
3) zatrudnia co najmniej jednego instruktora
lub sam jest instruktorem,
4) nie jest podmiotem, w stosunku do którego
wszczęto postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe,
5) nie zalega z uiszczaniem podatków, opłat
lub składek na ubezpieczenie społeczne,
6) nie był prawomocnie skazany za
przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub
przestępstwo przeciwko dokumentom.
2. Wymagania określone w ust. 1 pkt 6
dotyczą osoby fizycznej lub członków organów osoby prawnej lub nie
posiadającej osobowości prawnej jednostki organizacyjnej.
3. Do wniosku o wydanie zezwolenia
przedsiębiorca załącza:
1) dokument określający status jednostki,
będącej osobą prawną lub nie posiadającą osobowości prawnej jednostką
organizacyjną, albo dokument stwierdzający tożsamość osoby w przypadku
osoby fizycznej,
2) zaświadczenie z Krajowego Rejestru
Karnego stwierdzające niekaralność za przestępstwo popełnione w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom,
3) dokumenty potwierdzające spełnienie
pozostałych wymogów określonych w ust. 1.
4. Starosta wydaje zezwolenie na prowadzenie
szkolenia szkole, która złożyła wniosek o jego wydanie i która spełnia
następujące wymagania:
1) w programie nauczania szkoły przewidziane
jest uzyskanie przez uczniów umiejętności kierowania pojazdem silnikowym,
2) posiada warunki lokalowe, wyposażenie
dydaktyczne, plac do wykonywania manewrów, gwarantujące przeprowadzenie
szkolenia zgodnie z jego szczegółowymi warunkami, oraz co najmniej jeden
pojazd przystosowany do nauki jazdy,
3) zatrudnia co najmniej jednego nauczyciela
będącego instruktorem.
5. Do wniosku o wydanie zezwolenia szkoła
załącza:
1) dokument określający status szkoły,
2) dokumenty potwierdzające spełnienie
pozostałych wymogów określonych w ust. 4.
6. Przepisy ust. 4 i ust. 5 stosuje się
odpowiednio do jednostek resortu obrony narodowej.
Art. 103a. Starosta odmawia wydania zezwolenia, o
którym mowa w art. 102 ust. 2, przedsiębiorcy, szkole lub jednostce
resortu obrony narodowej w przypadku niespełnienia wymagań określonych w
art. 103.
Art. 104. 1.
Starosta cofa zezwolenie, jeżeli przedsiębiorca, szkoła lub jednostka
resortu obrony narodowej:
1) prowadzi szkolenie niezgodnie z
przepisami,
2) wydaje niezgodne ze stanem faktycznym
zaświadczenie o ukończeniu szkolenia,
3) uniemożliwia przeprowadzenie kontroli, o
której mowa w art. 108 ust. 2 pkt 1.
2. Ponowne zezwolenie nie może być wydane
wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu
zezwolenia stała się ostateczna.
Art. 105. 1.
Szkolenie osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem
silnikowym albo tramwajem jest prowadzone przez instruktora, z
zastrzeżeniem ust. 3.
2. Instruktorem jest osoba, która:
1) ma co najmniej wykształcenie średnie,
2) posiada, przez okres co najmniej 3 lat,
uprawnienie do kierowania pojazdami rodzaju objętego szkoleniem,
3) przedstawiła orzeczenie lekarskie o braku
przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenie
psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania
pojazdem,
4) ukończyła kurs kwalifikacyjny w jednostce
upoważnionej przez starostę,
5) zdała egzamin przed komisją powołaną
przez wojewodę,
6) nie była karana wyrokiem sądu lub
orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za przestępstwo lub wykroczenie
przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym,
7) została wpisana do ewidencji
instruktorów.
3. Szkolenie w zakresie udzielania pomocy
przedlekarskiej jest prowadzone przez osobę, która spełnia co najmniej
jeden z warunków określonych w pkt 1-3:
1) wykonuje zawód lekarza lub pielęgniarki,
2) posiada kwalifikacje instruktora
Polskiego Czerwonego Krzyża,
3) posiada kwalifikacje ratownika
medycznego.
Art. 106. 1.
Starosta dokonuje wpisu osoby do ewidencji instruktorów, jeżeli spełnia
ona warunki określone w art. 105 ust. 2 pkt 1-6, i wydaje jej legitymację
instruktora na okres wynikający z terminów badań, o których mowa w art.
115a ust. 2.
2. Instruktor podlega kontrolnym badaniom
lekarskim i badaniom psychologicznym, o których mowa w art. 115a ust. 2.
3. Instruktor jest obowiązany posiadać w
czasie szkolenia legitymację instruktora i okazywać ją na żądanie.
Art. 107. 1.
Starosta skreśla instruktora z ewidencji, jeżeli instruktor:
1) nie spełnia warunków określonych w art.
105 ust. 2 pkt 1-6,
2) nie przedstawił orzeczenia lekarskiego o
braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem lub orzeczenia
psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania
pojazdem,
3) nie zdał egzaminu, o którym mowa w art.
108 ust. 2 pkt 2, w wyznaczonym terminie,
4) dopuścił się rażącego naruszenia
przepisów w zakresie szkolenia.
2. W przypadku skreślenia instruktora z
ewidencji z przyczyny określonej w ust. 1 pkt 4, ponowny wpis do ewidencji
nie może być dokonany wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym
decyzja o skreśleniu stała się ostateczna.
Art. 108. 1.
Starosta sprawuje nadzór nad szkoleniem.
2. Organ sprawujący nadzór może w
szczególności:
1) kontrolować dokumentację i działalność
związaną ze szkoleniem,
2) w uzasadnionych przypadkach skierować
instruktora na egzamin, o którym mowa w art. 105 ust. 2 pkt 5.
Art. 109. 1. Egzamin
państwowy sprawdzający kwalifikacje osoby ubiegającej się o uprawnienie do
kierowania pojazdem oraz osoby, o której mowa w art. 114, przeprowadza
egzaminator zatrudniony przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu
drogowego:
1) na podstawie umowy o pracę - w zakresie
wszystkich kategorii prawa jazdy,
2) na podstawie umowy zlecenia - w zakresie
pozwolenia do kierowania tramwajem.
2. Egzamin państwowy jest organizowany w:
1) wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego - w
zakresie wszystkich kategorii prawa jazdy,
2) przedsiębiorstwie komunikacji publicznej,
upoważnionym przez starostę - w zakresie pozwolenia do kierowania
tramwajem.
3. Egzamin państwowy w zakresie wszystkich
kategorii prawa jazdy jest przeprowadzany w mieście wojewódzkim lub w
zależności od potrzeb w mieście na prawach powiatu albo w mieście, w
którym do 31 grudnia 1998 r. funkcjonował wojewódzki ośrodek ruchu
drogowego.
4. Sprawdzenia kwalifikacji osoby
ubiegającej się o kartę rowerową lub motorowerową dokonują:
1) nauczyciel wychowania komunikacyjnego
uprawniony przez dyrektora szkoły,
2) policjant posiadający specjalistyczne
przeszkolenie z zakresu ruchu drogowego,
3) egzaminator.
Art. 110. 1.
Egzaminatorem może być osoba, która:
1) jest obywatelem polskim,
2) posiada wykształcenie wyższe,
3) posiada prawo jazdy kategorii B przez
okres co najmniej 6 lat oraz uprawnienie do kierowania pojazdami rodzaju
objętego egzaminowaniem przez okres co najmniej 1 roku,
4) przedstawiła orzeczenie lekarskie o braku
przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenie
psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania
pojazdem,
5) nie była karana wyrokiem sądu lub
orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za przestępstwo lub wykroczenie
przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym,
6) ukończyła kurs kwalifikacyjny w jednostce
upoważnionej przez ministra właściwego do spraw transportu,
7) uczestniczyła w 7 egzaminach państwowych
w charakterze obserwatora oraz przeprowadziła co najmniej 3 takie egzaminy
pod kierunkiem egzaminatora wyznaczonego przez dyrektora wojewódzkiego
ośrodka ruchu drogowego i uzyskała pozytywną opinię,
8) zdała egzamin przed komisją weryfikacyjną
powołaną przez:
a) ministra właściwego do spraw transportu -
w zakresie sprawdzania kwalifikacji na wszystkie kategorie prawa jazdy, z
wyjątkiem kategorii T,
b) starostę - w zakresie sprawdzania
kwalifikacji na prawo jazdy kategorii T lub pozwolenie do kierowania
tramwajem,
9) daje rękojmię należytego wykonywania
swoich obowiązków,
10) została wpisana do ewidencji
egzaminatorów prowadzonej przez wojewodę.
2. Wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 6
i 7, nie stosuje się do egzaminatora osoby ubiegającej się o prawo jazdy
kategorii T lub o pozwolenie do kierowania tramwajem.
Art. 110a. 1.
Egzaminator zobowiązany jest do:
1) rzetelnego i bezstronnego wykonywania
powierzonych zadań,
2) rozwijania wiedzy zawodowej i podnoszenia
kwalifikacji,
3) godnego zachowania w czasie wykonywania
obowiązków.
2. Egzaminator zatrudniony w wojewódzkim
ośrodku ruchu drogowego nie może jednocześnie prowadzić szkoleń dla
kandydatów na kierowców, szkoły nauki jazdy ani być jej właścicielem lub
współwłaścicielem.
3. Egzaminator w czasie wykonywania
obowiązków zawodowych podlega ochronie przysługującej funkcjonariuszowi
publicznemu.
Art. 111. 1.
Wojewoda dokonuje wpisu osoby do ewidencji egzaminatorów, jeżeli spełnia
ona warunki określone w art. 110 ust. 1 pkt 1-9.
2. Dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu
drogowego wydaje na okres wynikający z terminów badań, o których mowa w
art. 115a ust. 2, legitymację egzaminatora osobie, o której mowa w ust. 1,
zatrudnionej w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego.
3. Egzaminator podlega kontrolnym badaniom
lekarskim i psychologicznym w terminach, o których mowa w art. 115a ust.
2.
4. Egzaminator zatrudniony w wojewódzkim
ośrodku ruchu drogowego podlega corocznie szkoleniu organizowanemu przez
dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.
5. Egzaminator jest obowiązany posiadać w
czasie prowadzenia egzaminów legitymację egzaminatora oraz okazywać ją na
żądanie.
Art. 112. 1. Nadzór
nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych sprawuje wojewoda.
2. Organ sprawujący nadzór może w
szczególności:
1) kontrolować dokumentację i działalność
związaną z egzaminowaniem,
2) przerwać lub unieważnić egzamin państwowy
prowadzony niezgodnie z przepisami,
3) w razie stwierdzenia rażących uchybień
zawiesić działalność odpowiedniej jednostki w zakresie prowadzenia
egzaminów państwowych - do czasu usunięcia uchybień,
4) w uzasadnionych przypadkach skierować
egzaminatora na egzamin, o którym mowa w art. 110 ust. 1 pkt 8.
Art. 113. 1.
Wojewoda skreśla egzaminatora z ewidencji, jeżeli:
1) nie spełnia warunków określonych w art.
110 ust. 1 pkt 1-9,
2) nie odbył okresowego szkolenia,
3) nie przedstawił orzeczenia lekarskiego o
braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem lub orzeczenia
psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania
pojazdem,
4) nie zdał egzaminu, o którym mowa w art.
110 ust. 1 pkt 8, w wyznaczonym terminie,
5) naruszył zasady egzaminowania.
2. W przypadku skreślenia egzaminatora z
ewidencji z przyczyny określonej w ust. 1 pkt 5, ponowny wpis do ewidencji
nie może być dokonany wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym
decyzja o skreśleniu stała się ostateczna.
Art. 114. 1.
Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega:
1) osoba posiadająca uprawnienie do
kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty:
a) w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do
jej kwalifikacji,
b) na wniosek komendanta wojewódzkiego
Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art.
130 ust. 1,
2) osoba ubiegająca się o:
a) przywrócenie uprawnienia do kierowania
pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą
kwalifikacji,
b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub
pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres
przekraczający 1 rok.
2. Zadanie i kompetencja określone w ust. 1
pkt 1 nie mogą być powierzone w drodze porozumienia gminie. Przepis ten
nie dotyczy powiatu warszawskiego.
3. W stosunku do osób, o których mowa w art.
97 ust. 3, decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w
przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1, wydaje wojewoda mazowiecki.
4. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2
dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po
zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do
rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
Art. 115. 1.
Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych oraz ministrem obrony narodowej, uwzględniając
konieczność właściwego przygotowania osób ubiegających się o wydanie
uprawnień do kierowania pojazdami oraz zapewnienie obiektywnego
sprawdzenia ich kwalifikacji, określi, w drodze rozporządzenia:
1) wymagania w stosunku do podmiotów
prowadzących szkolenie w zakresie wyposażenia dydaktycznego, warunków
lokalowych, placu manewrowego, pojazdów przeznaczonych do szkolenia,
2) wymagania w stosunku do podmiotów
prowadzących egzaminy państwowe w zakresie wyposażenia, warunków
lokalowych, placu manewrowego i pojazdów przeznaczonych do egzaminowania,
3) program szkolenia osób ubiegających się o
uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, tramwajami oraz
kandydatów na instruktorów i egzaminatorów,
4) warunki i tryb:
a) uzyskiwania uprawnień do kierowania
pojazdami silnikowymi i tramwajami, szkolenia i egzaminowania osób
ubiegających się o te uprawnienia lub podlegających sprawdzeniu
kwalifikacji oraz wzory dokumentów z tym związanych,
b) szkolenia i egzaminowania kandydatów na
instruktorów i egzaminatorów, pracy komisji egzaminacyjnych oraz wzory
dokumentów z tym związanych.
2. Minister właściwy do spraw transportu,
uwzględniając koszty związane z prowadzeniem egzaminów sprawdzających
kwalifikacje oraz koszty związane z wydawaniem dokumentów, określi, w
drodze rozporządzenia:
1) wysokość opłat za sprawdzenie
kwalifikacji kandydatów na instruktorów i instruktorów oraz wysokość
wynagrodzenia członków komisji sprawdzających ich kwalifikacje,
2) wysokość opłat za sprawdzenie
kwalifikacji osób ubiegających się o wydanie uprawnienia do kierowania
pojazdami lub podlegających sprawdzeniu kwalifikacji,
3) wysokość stawek wynagrodzenia
egzaminatorów zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia,
4) wysokość opłat za wydanie prawa jazdy,
pozwolenia do kierowania tramwajem, świadectwa kwalifikacji, legitymacji
instruktora i egzaminatora.
Rozdział 2a
Wymagania w stosunku do kierowców
wykonujących transport drogowy
Spis treści
Art. 115a. 1.
Kierowca pojazdu samochodowego przeznaczonego konstrukcyjnie do przewozu
osób oraz kierowca pojazdu samochodowego lub zespołu pojazdów o
dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 7,5 t jest zobowiązany
uzyskać świadectwo kwalifikacji, o ile pojazdem wykonywana jest
działalność gospodarcza w zakresie przewozu osób lub rzeczy.
2. Kierowca, o którym mowa w ust. 1,
podlega:
1) kontrolnym badaniom lekarskim
przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań
zdrowotnych do kierowania pojazdem. Badanie jest przeprowadzane przed
wydaniem pierwszego świadectwa kwalifikacji, następnie w wieku do 55 lat -
co 5 lat i w wieku powyżej 55 lat corocznie,
2) badaniom psychologicznym przeprowadzanym
w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do
kierowania pojazdem przed wydaniem pierwszego świadectwa kwalifikacji i
następnie w ciągu roku od ukończenia 55 lat.
3. Badania, o których mowa, wykonywane są na
koszt:
1) przedsiębiorcy wykonującego działalność
gospodarczą w zakresie przewozu osób lub rzeczy - w przypadku osoby przez
niego zatrudnionej lub osobiście wykonującej tę działalność,
2) osoby badanej - w innych przypadkach.
Art. 115b. 1.
Świadectwo kwalifikacji uzyskuje osoba, która:
1) ukończyła 21 lat,
2) przedstawiła zaświadczenie o ukończeniu
odpowiedniego kursu dokształcającego:
a) kierowców przewożących rzeczy - kierowca
samochodu ciężarowego lub zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie
całkowitej przekraczającej 7,5 t,
b) kierowców przewożących osoby - kierowca
pojazdu samochodowego przeznaczonego konstrukcyjnie do przewozu powyżej 5
osób łącznie z kierowcą,
3) przedstawiła orzeczenie lekarskie o braku
przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,
4) przedstawiła orzeczenie psychologiczne o
braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.
2. Świadectwo kwalifikacji wydaje starosta:
1) na okres wynikający z terminów badań, o
których mowa w art. 115a ust. 2,
2) za opłatą, której koszt ponosi:
a) przedsiębiorca wykonujący działalność
gospodarczą w zakresie przewozu osób lub rzeczy - w przypadku osoby przez
niego zatrudnionej lub osobiście wykonujący tę działalność,
b) osoba zainteresowana - w innych
przypadkach.
Art. 115c. 1. Kursy
dokształcające, o których mowa w art. 115b ust. 1 pkt 2, prowadzone są w
wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego.
2. Nadzór nad prowadzeniem kursów sprawuje
wojewoda. W ramach nadzoru wojewoda może:
1) kontrolować sposób prowadzenia kursu oraz
dokumentację z nim związaną,
2) zawiesić prowadzenie kursu do czasu
usunięcia nieprawidłowości.
3. Minister właściwy do spraw transportu,
mając na względzie podniesienie kwalifikacji zawodowych kierowców
wykonujących transport drogowy, określi, w drodze rozporządzenia:
1) program kursów dokształcających,
2) wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu
dokształcającego,
3) szczegółowe zasady przeprowadzania
kontroli, o której mowa w ust. 2 pkt 1.
Art. 115d. 1.
Kierujący pojazdem przewożącym towary niebezpieczne, w stosunku do którego
jest wymagane ukończenie kursu dokształcającego na podstawie przepisów o
przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, kierujący pojazdem
uprzywilejowanym oraz kierujący tramwajem podlegają badaniom, o których
mowa w art. 115a ust. 2.
2. Kierujący, o których mowa w ust. 1, są
obowiązani posiadać świadectwo kwalifikacji wydawane na podstawie
przedstawionych orzeczeń, o których mowa w art. 115b ust. 1 pkt 3 i 4.
Przepisy art. 115b ust. 2 stosuje się odpowiednio.
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się
wobec kierującego, o którym mowa w ust. 1, spełniającego jednocześnie
warunki określone w art. 115a ust. 1. W stosunku do tej osoby stosuje się
przepisy art. 115a i 115b.
Art. 115e. skreślony
Rozdział 3
Wojewódzki ośrodek ruchu
drogowego
Spis treści
Art. 116. 1. Zarząd
województwa tworzy, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw
transportu, wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego na obszarze województwa.
2. Ośrodek jest samorządową wojewódzką osobą
prawną.
3. Zarząd województwa sprawuje nadzór nad
ośrodkiem.
Art. 117. 1. Do
zadań ośrodka należy organizowanie egzaminów państwowych sprawdzających
kwalifikacje osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
oraz kierujących pojazdami.
2. Ośrodek może wykonywać inne zadania z
zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego.
3. Ośrodek może wykonywać działalność
gospodarczą, której wyniki będą przeznaczane na działalność, o której mowa
w ust. 1 i 2.
Art. 118. 1.
Działalnością ośrodka kieruje dyrektor.
2. Dyrektor jest powoływany i odwoływany
przez zarząd województwa.
3. Zarząd województwa ustala wynagrodzenie
dyrektora.
Art. 119. 1. Ośrodek
prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na zasadach określonych w
niniejszej ustawie.
2. Przychodami ośrodka są:
1) wpływy z opłat za przeprowadzanie
egzaminów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami,
2) wpływy za wykonanie innych zadań z
zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego,
3) wpływy z działalności, o której mowa w
art. 117 ust. 3.
3. Rozchodami ośrodka są wydatki na:
1) bieżące utrzymanie ośrodka,
2) prowadzenie egzaminów państwowych w
zakresie prawa jazdy poszczególnych kategorii i pozwolenia do kierowania
tramwajem,
3) inwestycje związane z działalnością
ośrodka, o której mowa w art. 117,
4) poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego na
obszarze województwa, w szczególności na popularyzację przepisów o ruchu
drogowym i podnoszenie kultury jazdy kierowców, na które ośrodek może
przeznaczyć pozostałe wolne środki, nie wykorzystane na wydatki, o których
mowa w pkt 1-3.
4. skreślony.
5. Ośrodek może zaciągać kredyty, za zgodą
zarządu województwa, na zasadach ogólnych.
6. Składniki majątkowe nabyte w ramach
pierwszego wyposażenia ośrodka tworzą jego fundusz założycielski.
7. Ośrodek prowadzi odrębnie ewidencję
przychodów i kosztów związanych z prowadzeniem szkolenia lub
egzaminowaniem jako działalnością oświatową i odrębnie dla każdej innej
działalności.
Art. 120. 1. Zarząd
województwa nadaje ośrodkowi statut.
2. Statut ośrodka określa w szczególności
jego organizację i warunki tworzenia oddziałów terenowych.
Art. 121. Minister
właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:
1) w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw budżetu, spraw instytucji finansowych oraz spraw finansów
publicznych - szczegółowe warunki gospodarki finansowej ośrodka oraz
szczegółowe warunki ewidencji przychodów i kosztów, o których mowa w art.
119 ust. 7,
2) w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw pracy - warunki wynagradzania egzaminatorów.
Rozdział 4
Sprawdzanie stanu zdrowia i predyspozycji
psychicznych do kierowania pojazdami
Spis treści
Art. 122. 1. Badaniu
lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku
przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlegają:
1) osoba ubiegająca się o wydanie prawa
jazdy lub świadectwa kwalifikacji,
2) osoba ubiegająca się o przywrócenie
uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia,
3) kierujący pojazdem skierowany przez organ
kontroli ruchu drogowego, jeżeli:
a) uczestniczy w wypadku drogowym, w którym
jest zabity lub ranny,
b) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości
lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu,
4) kierujący pojazdem skierowany decyzją
starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia,
5) osoba niepełnosprawna posiadająca prawo
jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty
na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw
orzekania o stopniu niepełnosprawności,
6) kandydat na instruktora lub egzaminatora
osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
2. Zadanie i kompetencja określone w ust. 1
pkt 4 nie mogą być powierzone w drodze porozumienia gminie. Przepis ten
nie dotyczy powiatu warszawskiego.
3. W stosunku do osób, o których mowa w art.
97 ust. 3, decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie, w trybie określonym
w ust. 1 pkt 4, wydaje wojewoda mazowiecki.
4. Badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1
oraz w art. 115a ust. 2, przeprowadza i wykonuje uprawniony lekarz.
5. Przepisy ust. 1 pkt 1-4 stosuje się
odpowiednio do kierującego tramwajem.
6. Badanie lekarskie wykonywane jest na
koszt osoby badanej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
7. Wykonywanie badań lekarskich i wydawanie
orzeczeń podlega kontroli wojewody.
Art. 123. Minister
właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
transportu, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem
obrony narodowej, uwzględniając zróżnicowane wymagania zdrowotne oraz
konieczność przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny stanu
zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe warunki i tryb:
a) kierowania na badania lekarskie i ich
przeprowadzania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań
zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania
tramwajami,
b) wydawania orzeczeń lekarskich
stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do
kierowania pojazdami,
c) odwoływania się od orzeczeń lekarskich,
d) uzyskiwania uprawnień przez lekarzy
przeprowadzających badania lekarskie,
2) zakres badań lekarskich,
3) dodatkowe kwalifikacje lekarzy
przeprowadzających badania lekarskie,
4) sposób postępowania z dokumentacją
związaną z badaniami lekarskimi oraz wzory stosowanych dokumentów,
5) maksymalne stawki opłat za badania
lekarskie.
Art. 124. 1. Badaniu
psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku
przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega:
1) osoba ubiegająca się o świadectwo
kwalifikacji,
2) kandydat na instruktora lub egzaminatora
osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami,
3) kierujący pojazdem silnikowym skierowany,
w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli:
a) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości
lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu,
b) przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych
na podstawie art. 130 ust. 1,
4) kierujący będący sprawcą wypadku
drogowego, w którym jest zabity lub ranny,
5) kierujący skierowany przez lekarza,
jeżeli w wyniku badania lekarskiego stwierdzona zostanie konieczność
przeprowadzenia badania psychologicznego,
6) osoba skierowana przez kierownika
właściwej jednostki organizacyjnej Sił Zbrojnych, jeżeli jest ona
przewidziana do szkolenia na kierowcę na potrzeby wojska,
7) osoba ubiegająca się o przywrócenie
uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego ze względu na
istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
2. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio
do kierującego tramwajem.
3. Badania, o których mowa w ust. 1 i 2,
przeprowadzane są przez uprawnionego do orzekania psychologa w pracowni
psychologicznej posiadającej upoważnienie wojewody.
4. Badanie psychologiczne wykonywane jest na
koszt osoby badanej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
UWAGA! Art. 124a i 124b mają bezpośredni związek z
ustawą z 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
psychologów, a wejście tej ustawy w życie zostało przesunięte na 1
stycznia 2006 r. Obecnie badania psychologiczne, których wymaga prawo o
ruchu drogowym, odbywają się więc na dotychczasowych zasadach. Według
ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. Nr 129, poz. 1444 i Nr 154, poz. 1798 oraz z 2002 r. Nr 216, poz.
1825 ) art. 124a ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 2, wchodzą w
życie z dniem 1 lipca 2006 r.
Art. 124a. 1.
Wojewoda wydaje zezwolenie na przeprowadzanie badań psychologicznych
przedsiębiorcy, który złożył wniosek o jego wydanie i który spełnia
następujące wymagania:
1) ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na
terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
2) posiada zestaw metod badawczych
określonych metodyką oraz warunki lokalowe gwarantujące wykonywanie badań
psychologicznych, zgodnie ze standardami określonymi w metodyce,
3) posiada świadectwo wydane przez
Regionalną Izbę Psychologów potwierdzające zgodność posiadanych metod
badawczych oraz warunków lokalowych ze szczegółowymi warunkami
przeprowadzania badań psychologicznych,
4) zatrudnia psychologa uprawnionego do
orzekania lub sam jest uprawnionym psychologiem,
5) nie jest podmiotem, w stosunku do którego
wszczęto postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne,
6) nie zalega z uiszczeniem podatków, opłat
lub składek na ubezpieczenie społeczne.
2. Psychologiem uprawnionym do
przeprowadzania badań psychologicznych i orzekania w zakresie zdolności do
prowadzenia pojazdów mechanicznych jest osoba, która:
1) spełnia wymagania określone w art. 7 i 8
oraz art. 15 ustawy z 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i
samorządzie zawodowym psychologów (Dz. U. nr 73, poz. 763),
2) została wpisana przez wojewodę do
ewidencji psychologów uprawnionych do przeprowadzania badań
psychologicznych i orzekania w zakresie zdolności do prowadzenia pojazdów
mechanicznych.
3. Do wniosku o wydanie zezwolenia
przedsiębiorca ubiegający się o jego wydanie załącza:
1) dokument określający status jednostki,
będącej osobą prawną lub nie posiadającą osobowości prawnej jednostką
organizacyjną, albo dokument stwierdzający tożsamość w przypadku osoby
fizycznej,
2) świadectwo, o którym mowa w ust. 1 pkt 3,
3) dokument potwierdzający posiadanie
odpowiedniego lokalu wraz z wykazem pomieszczeń,
4) dokument potwierdzający zatrudnienie
uprawnionego psychologa.
4. Zezwolenie określa zakres wykonywanych
badań psychologicznych.
Art. 124b. 1.
Wojewoda sprawuje nadzór nad wykonywaniem badań psychologicznych.
2. W ramach sprawowanego nadzoru wojewoda
prowadzi kontrolę w zakresie:
1) zasad i metodyki przeprowadzanych badań,
2) prowadzonej dokumentacji,
3) wydawanych orzeczeń,
4) warunków lokalowych.
3. Wojewoda cofa zezwolenie na
przeprowadzanie badań psychologicznych, jeżeli:
1) przedsiębiorca nie spełnia wymagań, o
których mowa w art. 124a ust. 1,
2) przedsiębiorca odmówił poddania się
kontroli, o której mowa w ust. 2,
3) zostały stwierdzone naruszenia przepisów
w zakresie przeprowadzania badań psychologicznych.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2
i 3, ponowne zezwolenie może być wydane po upływie roku od dnia, w którym
decyzja o cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna.
Art. 125. Minister
właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
zdrowia, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem obrony
narodowej, uwzględniając konieczność przyjęcia obiektywnych i niezbędnych
kryteriów oceny istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do
kierowania pojazdem, określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe warunki i tryb:
a) kierowania osób na badania
psychologiczne,
b) uzyskiwania i cofania uprawnień w
zakresie przeprowadzania badań psychologicznych i orzekania oraz
uzyskiwania i cofania zezwoleń przedsiębiorcom przeprowadzającym te
badania,
c) odwoływania się od orzeczeń
psychologicznych,
d) kontroli przeprowadzania badań
psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń psychologicznych,
2) warunki, zakres i sposób przeprowadzania
badań psychologicznych,
3) sposób postępowania z dokumentacją
związaną z przeprowadzanymi badaniami psychologicznymi oraz wzory
stosowanych dokumentów,
4) szczegółowe warunki wymagane od pracowni
psychologicznych,
5) maksymalne stawki opłat za badania
psychologiczne.
Art. 126. 1. Badanie
w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu przeprowadza się przy
użyciu urządzeń elektronicznych dokonujących pomiaru stężenia alkoholu w
wydychanym powietrzu.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli
stan osoby podlegającej badaniu uniemożliwia jego przeprowadzenie
urządzeniem elektronicznym. W takim przypadku ustalenie zawartości w
organizmie alkoholu następuje na podstawie badania krwi lub moczu.
3. Badanie w celu ustalenia zawartości w
organizmie alkoholu może być przeprowadzone również w razie braku zgody
kierującego, o czym należy go uprzedzić.
4. Warunki oraz sposób przeprowadzania
badań, o których mowa w ust. 1 i 2, określają odrębne przepisy.
Art. 127. 1. Badanie
w celu ustalenia w organizmie obecności środka działającego podobnie do
alkoholu przeprowadza się przy użyciu metod nie wymagających badania
laboratoryjnego.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli
stan osoby podlegającej badaniu uniemożliwia jego przeprowadzenie metodą
nie wymagającą badania laboratoryjnego. W takim przypadku ustalenie w
organizmie obecności środka działającego podobnie do alkoholu następuje na
podstawie badania krwi lub moczu.
3. Badanie w celu ustalenia obecności w
organizmie środka działającego podobnie do alkoholu może być
przeprowadzone również w razie braku zgody kierującego, o czym należy go
uprzedzić.
4. Minister właściwy do spraw zdrowia,
kierując się skutkami oddziaływania na organizm kierowcy środków
działających podobnie do alkoholu, określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz tych środków,
2) warunki i sposób przeprowadzania badań na
ich obecność w organizmie.
Art. 128. 1. W razie
uczestniczenia w wypadku drogowym, w którym jest zabity lub ranny,
kierujący pojazdem jest poddawany badaniu na zawartość w organizmie
alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
2. Badaniu, o którym mowa w ust. 1, można
poddać także inną osobę, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogła
kierować pojazdem uczestniczącym w wypadku drogowym, w którym jest zabity
lub ranny.
3. Osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, mają
prawo żądać od organu kontroli ruchu drogowego przeprowadzenia badania
krwi lub moczu w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub
środka działającego podobnie do alkoholu.
DZIAŁ V
KONTROLA RUCHU DROGOWEGO
Rozdział 1
Uprawnienia Policji
Spis treści
Art. 129. 1.
Czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie
ruchem i jego kontrolowanie należą do zadań Policji.
2. Policjant, w związku z wykonywaniem
czynności określonych w ust. 1, jest uprawniony do:
1) legitymowania uczestnika ruchu i
wydawania mu wiążących poleceń co do sposobu korzystania z drogi lub
używania pojazdu,
2) sprawdzania dokumentów wymaganych w
związku z kierowaniem pojazdem i jego używaniem, świadectwa kwalifikacji,
a także dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub
stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia,
3) żądania poddania się przez kierującego
pojazdem lub przez inną osobę, w stosunku do której zachodzi uzasadnione
podejrzenie, że mogła kierować pojazdem, badaniu w celu ustalenia
zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do
alkoholu,
4) sprawdzania stanu technicznego,
wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego
się na drodze,
5) sprawdzania zapisów urządzenia
rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy oraz postoju,
6) zatrzymania, w przypadkach przewidzianych
w ustawie, dokumentów stwierdzających uprawnienie do kierowania pojazdem
lub jego używania,
7) wydawania poleceń:
a) osobie, która spowodowała przeszkodę
utrudniającą ruch drogowy lub zagrażającą jego bezpieczeństwu, albo osobie
odpowiedzialnej za utrzymanie drogi,
b) kontrolowanemu uczestnikowi ruchu - co do
sposobu jego zachowania,
8) uniemożliwienia:
a) kierowania pojazdem osobie znajdującej
się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka
działającego podobnie do alkoholu,
b) korzystania z pojazdu, którego stan
techniczny, ładunek, masa lub nacisk osi zagrażają bezpieczeństwu lub
porządkowi ruchu, powodują uszkodzenie drogi albo naruszają wymagania
ochrony środowiska,
c) korzystania z pojazdu, jeżeli kierujący
nim nie okazał dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub
stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia,
d) kierowania pojazdem przez osobę nie
posiadającą wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania lub
używania pojazdu,
9) używania przyrządów
kontrolno-pomiarowych, a w szczególności do badania pojazdu, określania
jego masy, nacisku osi lub prędkości, stwierdzania naruszenia wymagań
ochrony środowiska oraz do stwierdzania stanu trzeźwości kierującego,
10) usuwania lub przemieszczania pojazdu w
przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1-3,
11) kontroli przewozu drogowego towarów
niebezpiecznych oraz wymagań związanych z tym przewozem,
12) używania urządzeń nagłaśniających,
sygnalizacyjnych lub świetlnych, służących do wydawania wiążących poleceń
uczestnikowi ruchu,
13) występowania w uzasadnionym przypadku z
wnioskiem o ocenę stanu zdrowia kierującego pojazdem,
14) pilotowania pojazdów, których wymiary,
masa lub naciski osi przekraczają określone wielkości; pilotowanie
wykonywane jest za opłatą ponoszoną przez właściciela lub posiadacza
pojazdu.
3. Przepisów ust. 2 pkt 3, 4 i 6 nie stosuje
się do szefów i cudzoziemskiego personelu przedstawicielstw
dyplomatycznych, urzędów konsularnych i misji specjalnych państw obcych
oraz organizacji międzynarodowych, korzystających z przywilejów i
immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy ustaw, umów bądź
powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych lub na zasadzie
wzajemności, oraz do innych osób korzystających z tych przywilejów i
immunitetów.
4. Kontrola ruchu drogowego w stosunku do
kierujących pojazdami Sił Zbrojnych oraz w stosunku do żołnierzy
pełniących czynną służbę wojskową kierujących innymi pojazdami, a także
kierowanie ruchem drogowym w związku z pilotowaniem kolumn wojskowych
należy również do Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organów porządkowych.
W tym zakresie Żandarmerii Wojskowej i wojskowym organom porządkowym
przysługują uprawnienia policjantów określone w ust. 2.
4a. Kontrolę ruchu drogowego w stosunku do
pojazdów przekraczających granicę Rzeczypospolitej Polskiej oraz w strefie
nadgranicznej mogą przeprowadzać funkcjonariusze Straży Granicznej lub
organów celnych, którym przysługują uprawnienia, o których mowa w ust. 2
pkt 1-4 i 7-12 oraz w art. 130a ust. 4 pkt 1.
4b. Dodatkowo funkcjonariusze ci mogą
odmówić prawa przekroczenia granicy pojazdem, jeżeli:
1) pojazd kierowany jest przez osobę
znajdującą się w stanie nietrzeźwości lub stanie po użyciu alkoholu albo
środka działającego podobnie do alkoholu, jeżeli nie ma możliwości
zabezpieczenia pojazdu w inny sposób,
2) pojazd kierowany jest przez osobę nie
posiadającą przy sobie wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania
pojazdem lub używania pojazdu, dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy
obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu
lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia,
3) stan techniczny pojazdu zagraża
bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza
wymagania ochrony środowiska,
4) pojazd przekracza dopuszczalną masę
całkowitą lub naciski osi określone w przepisach ruchu drogowego.
5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, kierując się w
szczególności możliwością zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz
rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez Policję w związku z pilotowaniem
pojazdów, określi, w drodze rozporządzenia, warunki i sposób pilotowania
pojazdów, których wymiary, masa lub naciski osi przekraczają dopuszczalne
wielkości, oraz określi wysokość opłat uiszczanych przez ich właścicieli
lub posiadaczy.
Art. 129a. Kontrola ruchu drogowego w stosunku do
kierujących pojazdami, którzy wykonują transport drogowy lub przewóz na
potrzeby własne, należy również do inspektorów Inspekcji Transportu
Drogowego. W tym zakresie inspektorom przysługują uprawnienia określone w
art. 129 ust. 2.
Art. 130. 1. Policja
prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali
od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
1a. W ewidencji policja wpisuje także
naruszenia przepisów ruchu drogowego, którym nie przypisano wartości
punktowej.
2. Punkty za naruszenie przepisów ruchu
drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia
naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się
naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana
liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o
których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów.
3. Kierowca wpisany do ewidencji, o której
mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego
odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów
ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania
po raz pierwszy prawa jazdy.
3a. Przepisy ust. 1-3 stosuje się do osób
posiadających pozwolenie do kierowania tramwajem.
4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem
sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących
pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie
wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze
rozporządzenia:
 |